[Botany • 2026] Pseuduvaria sirindhorniana (Annonaceae) • Phylogenetic and Morphological Evidence supports the Recognition of A New Species from southern Thailand

Pseuduvaria sirindhorniana Yoosukkee, Damth. & Chaowasku, 

in Yoosukkee, Damthongdee, Aongyong, Baka, Sama-ae et Chaowasku, 2026. 

รุจิสิริน  ||  DOI: doi.org/10.3767/blumea.2026.70.03.02  

 facebook.com/TanawatChaowasku

Abstract

Based on the molecular phylogenetic analyses of six plastid DNA regions (matK and rbcL exons; trnL intron; atpB-rbcL, psbA-trnH and trnL-trnF intergenic spacers) and including 57 samples of Pseuduvaria, as well as thorough morphological studies, Pseuduvaria sirindhorniana (Annonaceae, Miliuseae) is described and illustrated here as a new species from Narathiwat, southern Thailand. The new species belongs to a major clade that also includes P. fragrans, P. gardneri, P. glossopetala, P. kwangtungensis, P. multiovulata and P. phuyensis. Pseuduvaria sirindhorniana is morphologically most similar to P. glossopetala, but differs by having basally connate (vs. free) sepals, larger petals, elliptic-ovate (vs. obovate) outer petals, inner petals that are only connivent at the apex (vs. connivent from the base to ± the midpoint and at the apex), with openings formed from the base (vs. openings formed from ± the midpoint). Pseuduvaria kwangtungensis turns out to be a putative sister of the new species, but the two are morphologically dissimilar in several traits, such as leaf base, inner petal appearance and glands on the inner side of the inner petals.

Keywords: Magnoliids; Malmeoideae; Miliuseae; Pseuduvaria; Systematics; Taxonomy; Thailand

Pseuduvaria sirindhorniana Yoosukkee, Damth. & Chaowasku.
 a. Inflorescences with flowers, from living material of Aongyong & Baka 55.
b. Infructescence with monocarps, from living material of Aongyong & Baka 56.

— Photographs by A. Baka.

 Holotype of Pseuduvaria sirindhorniana Yoosukkee, Damth. & Chaowasku (Aongyong & Baka 55, CMUB).

Pseuduvaria sirindhorniana Yoosukkee, Damth. & Chaowasku sp. nov. 

 Pseuduvaria sirindhorniana differs from the morphologically most similar species, P. glossopetala, by having basally connate (vs. free) sepals, larger petals, elliptic-ovate (vs. obovate) outer petals, inner petals that are only connivent at the apex (vs. connivent at the apex and from the base to ± the midpoint), with openings formed from the base (vs. openings formed from ± the midpoint). 

Etymology — The specific epithet honours H.R.H. Princess Maha Chakri Sirindhorn of Thailand, who has continuously supported the study of plant taxonomy in Thailand and worldwide, on the auspicious occasion of her 72nd (6th cycle) birthday anniversary (2 April 2027). She has also been instrumental in establishing the Plant Genetic Conservation Project under the Royal Initiative (RSPG), which aims to train personnel and develop plant genetic resources for the conservation of plant diversity, with benefits extending to farmers and related sectors of the country.

Vernacular name — Ruchi Sirin (รุจิสิริน).

  C. Yoosukkee, Anissara Damthongdee, Kithisak Aongyong Chanthamrong, Abdulromea Baka, I. Sama-ae and Tanawat Chaowasku. 2026. Molecular Phylogenetic and Morphological Evidence supports the Recognition of Pseuduvaria sirindhorniana (Annonaceae), A New Species from southern Thailand.   Blumea - Biodiversity, Evolution and Biogeography of Plants. DOI: doi.org/10.3767/blumea.2026.70.03.02 [May 26, 2026]

 facebook.com/TanawatChaowasku/posts/4464220417200895

[Botany • 2025] Polyalthia acuminatissima & P. chiangmaica, P. miliusifolia ... (Annonaceae: Miliuseae) • Uncovering Five New Species of Polyalthia from Thailand: Molecular and Morphological Congruence

 

พงศ์พะงา Polyalthia acuminatissima Wiya, Damth. & Chaowasku; 
มธุรสา P. esanensis Wiya, Damth. & Chaowasku; 
บุษบาดง P. chiangmaica Wiya, Damth. & Chaowasku; 
ไพรผกา P. maxwelliana Wiya, Chanthamrong & Chaowasku;
พนาศัย P. miliusifolia Wiya, Chanthamrong & Chaowasku

in Wiya, Damthongdee, Chanthamrong, Ue-aree et Chaowasku, 2025. 

DOI: doi.org/10.5852/ejt.2025.1022.3093 

 facebook.com/ThaiBGO

Abstract 

Based on molecular phylogenetic analyses using seven plastid DNA markers (matK, rbcL, ndhF and ycf1 exons; trnL intron; psbA-trnH and trnL-trnF intergenic spacers) and detailed morphological investigations, five new species of Polyalthia Blume (Annonaceae Juss.) from Thailand are recognized, described and illustrated. These species are: Polyalthia acuminatissima Wiya, Damth. & Chaowasku sp. nov. (from Nakhon Phanom Province, northeastern region), P. esanensis Wiya, Damth. & Chaowasku sp. nov. (from eastern and northeastern regions), P. chiangmaica Wiya, Damth. & Chaowasku sp. nov. (from Chiang Mai Province, northern region), P. maxwelliana Wiya, Chanthamrong & Chaowasku sp. nov. and P. miliusifolia Wiya, Chanthamrong & Chaowasku sp. nov. (both from Kanchanaburi Province, southwestern region). All five species belong to one of the three major clades within the genus. Three of them (P. acuminatissima, P. esanensis and P. chiangmaica) were previously misidentified as P. evecta (Pierre) Finet & Gagnep., which is polyphyletic. Comparisons with their phylogenetically related or morphologically similar species are provided and a key to the species of this major clade occurring in Thailand is included. The conservation status of all five new species is provisionally assessed as Data Deficient. 

Keywords: Magnoliids, Malmeoideae, molecular phylogeny, systematics, taxonomy

 

Chattida Wiya, Anissara Damthongdee, Kithisak Chanthamrong, Phasit Ue-aree and Tanawat Chaowasku. 2025. Uncovering Five New Species of Polyalthia (Annonaceae, Miliuseae) from Thailand: Molecular and Morphological Congruence.  European Journal of Taxonomy. 1022(1), 243-276. DOI: doi.org/10.5852/ejt.2025.1022.3093 [2025-10-14]

 facebook.com/ThaiBGO/posts/1449924910496891

พืชชนิดใหม่ของโลกวงศ์กระดังงา 5 ชนิด จากประเทศไทย 

นักอนุกรมวิธานพืช องค์การสวนพฤกษศาสตร์ ร่วมค้นพบ

ดร.ฉัตรธิดา วิยา นักอนุกรมวิธานพืช องค์การสวนพฤกษศาสตร์ ร่วมกับทีมวิจัย นำโดย รองศาสตราจารย์ ดร.ธนวัฒน์ เชาวสกู ภาควิชาชีววิทยา คณะวิทยาศาสตร์ มหาวิทยาลัยเชียงใหม่  ดร.อานิสรา ดำทองดี นักวิจัยหลังปริญญาเอก นายกิติศักดิ์ ฌานธำรง นักวิจัยอิสระ และนายพสิษฐ์ เอื้ออารีย์ ผู้ช่วยนักวิจัย กรมอุทยานแห่งชาติ สัตว์ป่า และพันธุ์พืช ร่วมกันค้นพบพืชชนิดใหม่ของโลกในวงศ์กระดังงา (Annonaceae) สกุลกล้วยเต่า (𝙋𝙤𝙡𝙮𝙖𝙡𝙩𝙝𝙞𝙖 Blume) จำนวน 5 ชนิด คือ

มธุรสา (𝙋𝙤𝙡𝙮𝙖𝙡𝙩𝙝𝙞𝙖 𝙚𝙨𝙖𝙣𝙚𝙣𝙨𝙞𝙨 Wiya, Damth. & Chaowasku) เป็นไม้ต้นขนาดเล็ก สูงประมาณ 1.5 เมตร พบที่จังหวัดอำนาจเจริญและอุดรธานี คำระบุชนิดแสดงถึงแหล่งที่พบ คือภาคตะวันออกเฉียงเหนือ หรืออีสาน 

พนาศัย (𝙋𝙤𝙡𝙮𝙖𝙡𝙩𝙝𝙞𝙖 𝙢𝙞𝙡𝙞𝙪𝙨𝙞𝙛𝙤𝙡𝙞𝙖 Wiya, Chanthamrong & Chaowasku) เป็นไม้ต้นขนาดเล็ก สูงประมาณ 60 เซนติเมตร พบที่จังหวัดกาญจนบุรี คำระบุชนิดแสดงถึงลักษณะใบที่คล้ายกับใบของพืชในสกุลระฆังสยาม (Miliusa Lesch. ex A.DC.) บางชนิด

ไพรผกา (𝙋𝙤𝙡𝙮𝙖𝙡𝙩𝙝𝙞𝙖 𝙢𝙖𝙭𝙬𝙚𝙡𝙡𝙞𝙖𝙣𝙖 Wiya, Chanthamrong & Chaowasku) เป็นไม้ต้นขนาดเล็ก สูง 1.5–4 เมตร พบที่จังหวัดกาญจนบุรี คำระบุชนิดตั้งขึ้นเพื่อเป็นเกียรติแก่ Mr. James Franklin Maxwell (2488–2558) นักสำรวจและเก็บตัวอย่างพรรณไม้ไทยผู้มีผลงานโดดเด่น และเป็นหนึ่งในผู้ร่วมก่อตั้งหอพรรณไม้ภาควิชาชีววิทยา คณะวิทยาศาสตร์ มหาวิทยาลัยเชียงใหม่ (CMUB) พร้อมทั้งเป็นภัณฑารักษ์คนแรก

บุษบาดง (𝙋𝙤𝙡𝙮𝙖𝙡𝙩𝙝𝙞𝙖 𝙘𝙝𝙞𝙖𝙣𝙜𝙢𝙖𝙞𝙘𝙖 Wiya, Damth. & Chaowasku) เป็นไม้พุ่ม สูงประมาณ 6 เมตร พบที่จังหวัดเชียงใหม่ คำระบุชนิดแสดงถึงแหล่งที่พบ คือจังหวัดเชียงใหม่

พงศ์พะงา (𝙋𝙤𝙡𝙮𝙖𝙡𝙩𝙝𝙞𝙖 𝙖𝙘𝙪𝙢𝙞𝙣𝙖𝙩𝙞𝙨𝙨𝙞𝙢𝙖 Wiya, Damth. & Chaowasku) เป็นไม้ต้นขนาดเล็ก สูง 1–2 เมตร พบที่จังหวัดนครพนม คำระบุชนิดแสดงถึงลักษณะปลายใบที่มักจะเรียวแหลมและยืดยาวอย่างเด่นชัด

พืชชนิดใหม่ทั้ง 5 ชนิดนี้ มีลักษณะดอกที่คล้ายคลึงกัน จึงจำเป็นต้องใช้ข้อมูลลำดับเบสดีเอ็นเอเพื่อช่วยในการกำหนดขอบเขตชนิดและสถานะทางอนุกรมวิธาน อนึ่ง พบว่าต้นมธุรสา บุษบาดง และพงศ์พะงา เคยถูกระบุชนิดเป็น 𝙋𝙤𝙡𝙮𝙖𝙡𝙩𝙝𝙞𝙖 𝙚𝙫𝙚𝙘𝙩𝙖 (Pierre) Finet & Gagnep. แต่ข้อมูลสัณฐานวิทยาและวิวัฒนาการชาติพันธุ์เชิงโมเลกุลสามารถแยกพืชทั้ง 3 ชนิด และ 𝙋. 𝙚𝙫𝙚𝙘𝙩𝙖 ออกจากกันได้ ผลงานวิจัยนี้ได้ถูกตีพิมพ์ในวารสาร European Journal of Taxonomy เล่มที่ (Volume) 1022 หน้าที่ 243–276 (DOI: doi.org/10.5852/ejt.2025.1022.3093)

อย่างไรก็ตาม ข้อมูลด้านการกระจายพันธุ์และขนาดประชากรของพืชชนิดใหม่ทั้ง 5 ชนิดยังไม่เพียงพอต่อการประเมินสถานภาพการอนุรักษ์ ปัจจุบันองค์การสวนพฤกษศาสตร์ได้ดำเนินโครงการสำรวจภาคสนามเพื่อรวบรวมข้อมูลการกระจายพันธุ์และขนาดประชากรของพืชในสกุลกล้วยเต่าเพิ่มเติมเพื่อใช้ประเมินสถานภาพการอนุรักษ์เบื้องต้นและจัดลำดับความเร่งด่วนของพืชที่มีความเสี่ยงต่อการสูญพันธุ์ อันจะนำไปสู่การกำหนดแนวทางการอนุรักษ์ที่เหมาะสมต่อไป โดยโครงการดังกล่าวได้รับการสนับสนุนงบประมาณจากกองทุนส่งเสริมวิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม (กองทุน ววน.)

ในด้านการใช้ประโยชน์ พบว่า “มธุรสา” มีดอกที่มีกลิ่นหอมหวาน จึงมีศักยภาพในการพัฒนาเป็นไม้ดอกหอม นอกจากนี้ พืชทั้ง 5 ชนิด ยังมีแนวโน้มในการพัฒนาเป็นพืชสมุนไพร เนื่องจากมีรายงานการพบสารทุติยภูมิหลายกลุ่มที่แสดงฤทธิ์ทางเภสัชวิทยาในพืชสกุลนี้ ปัจจุบันนักอนุกรมวิธานพืชขององค์การสวนพฤกษศาสตร์ได้หารือร่วมกับอาจารย์และนักวิจัยจากมหาวิทยาลัยเชียงใหม่ ได้แก่ ภาควิชาเคมี และศูนย์วิจัยวิทยาศาสตร์สิ่งแวดล้อม คณะวิทยาศาสตร์ โดยมุ่งพัฒนาวิธีการสกัดสารจากพืชชนิดใหม่ให้มีประสิทธิภาพทั้งเชิงคุณภาพและปริมาณของสารสกัด พร้อมทั้งทดสอบคุณสมบัติทางกายภาพและชีวภาพ เพื่อยืนยันคุณสมบัติของสารที่ได้จากพืช อันจะนำไปสู่การสนับสนุนการใช้ประโยชน์จากพืชควบคู่กับการอนุรักษ์ความหลากหลายทางชีวภาพอย่างยั่งยืน

เขียนและเรียบเรียง: ฉัตรธิดา วิยา และคณะผู้วิจัย

[Botany • 2025] Goniothalamus obovatus (Annonaceae) • A New Species from southern Thailand

 

Goniothalamus obovatus Chaowasku & Damth.,

 in Damthongdee, Narintarangkul Na Ayutthaya, Chanthamrong, Ruangritthidech, Wiya et Chaowasku, 2025. 

ปาหนันทุ่งหว้า || https://taiwania.ntu.edu.tw/abstract/2119

Abstract

Goniothalamus obovatus Chaowasku & Damth., a new species of Annonaceae from southern Thailand is described and illustrated. It is morphologically most similar to G. banii endemic to Vietnam, but can be distinguished from it by possessing terete (vs ± angular) branches, a subcordate to cordate (vs rounded) leaf base, shorter inner petals, an inner petal apex that is ± acute (vs long-acuminate), a lower ratio of inner petal to outer petal length, fewer stamens per flower, a staminal connective apex that is ± apiculate (vs rounded), fewer carpels per flower and densely hairy (vs glabrous) ovaries. The conservation status of the new species is provisionally assessed as Data Deficient.

Keyword: Annoninae, Goniothalamus, Goniothalamus banii, new species, Satun, taxonomy, Thailand

  

 Flowers and floral organs of Goniothalamus obovatus sp. nov.
 A. Flowers. B. Flower with one outer petal removed. C. Adaxial side of outer petal. D. Adaxial side of inner petal. E. Flower with petals removed. F. Flower with petals, stamens and carpels removed. G. Abaxial side of stamen. H. Carpel. All from the holotype (B–H from material in spirit).

 Holotype of Goniothalamus obovatus sp. nov. at CMUB.

Goniothalamus obovatus Chaowasku & Damth., sp. nov.

Diagnosis: The new species morphologically most similar to G. banii B.H.Quang, R.K.Choudhary & V.T.Chinh endemic to Vietnam (Quang et al., 2016) mainly in leaf, sepal and outer petal shape, as well as number of ovules per ovary, but distinguishable from it by having terete (vs ± angular) branches, a subcordate to cordate (vs rounded) leaf base, shorter inner petals, an inner petal apex that is ± acute (vs long-acuminate), a lower ratio of inner petal to outer petal length, fewer stamens per flower, a staminal connective apex that is ± apiculate (vs rounded), fewer carpels per flower and densely hairy (vs glabrous) ovaries (Table 1).

Etymology: The specific epithet refers to the obovate leaves of this species. 

Anissara Damthongdee, Pimjan Narintarangkul Na Ayutthaya, Kithisak Chanthamrong, Setthikij Ruangritthidech, Chattida Wiya and Tanawat Chaowasku. 2025. Goniothalamus obovatus (Annonaceae), A New Species from southern Thailand.  Taiwania. 70(4); 631-634. DOI: 10.6165/tai.2025.70.631 [04 September 2025] 

https://taiwania.ntu.edu.tw/abstract/2119

[Funga • 2025] Lentinus saisamorniae (Polyporales: Polyporaceae) • A New edible macrofungus from northern Thailand

Lentinus saisamorniae  Kumla & N. Suwannar.,

in Kumla, Kaewnunta et Suwannarach, 2025. 

เห็ดขอนขาวสายสมร  ||  DOI: doi.org/10.11646/phytotaxa.705.2.2 

 

Abstract

A new edible Lentinus species, described herein as L. saisamorniae, was collected from local markets and natural habitats in northern Thailand between 2019 and 2021. This species is characterized by its small to medium-sized basidiomata, white to yellowish-white pileus, broadly ellipsoid to elongate-shaped basidiospores, dimitic hyphal system, and hyphal pegs. Nonetheless, its longer basidia and smaller basidiospores make it distinguishable from L. cladopus. A molecular phylogenetic analysis of the combined internal transcribed spacer (ITS) large subunit (nrLSU) of nuclear ribosomal DNA, and RNA polymerase II large subunit (rpb1) sequences supported the monophyly of L. saisamorniae as a distinct lineage within the genus Lentinus. Therefore, this new species was introduced based on both morphological characteristics and molecular phylogeny. A full description, illustrations, color photographs, and a phylogenetic tree to show the placement of L. saisamorniae are provided. Comparisons between the new species and morphologically similar and related species are discussed.

Edible fungus, lentinoid fungus, phylogeny, saprotrophic fungus, taxonomy, tropical area, Fungi

Jaturong KUMLA, Atsadawat KAEWNUNTA and Nakarin SUWANNARACH. 2025. Lentinus saisamorniae (Polyporaceae, Polyporales), A New edible macrofungus from northern Thailand. Phytotaxa. 705(2); 149-161. DOI: doi.org/10.11646/phytotaxa.705.2.2 [2025-06-13]

[Botany • 2025] Sageraea multiovulata • Molecular Phylogenetic Analyses of Winitiinae (Annonaceae) shed light on the Evolution of Floral Sex, with A New Species of Sageraea from southern Thailand

  

Sageraea multiovulata Wiya, Sinbumr. & Chaowasku   

in Wiya, Sinbumroong, Damthongdee, Chalermwong, Suekaew, Duangjai, Jongsook et Chaowasku, 2025. 

ธาราทุม, กะโมกน้ำ ||  DOI: doi.org/10.1007/s00606-025-01940-7  

 facebook.com: Tanawat Chaowasku

Researchgate.net/publication/391368619

Abstract

Molecular phylogenetic inferences of the recently described subtribe Winitiinae (consisting of Sageraea, Stelechocarpus and Winitia), which belongs to the tribe Miliuseae of the pantropical family Annonaceae, have been performed using seven plastid DNA regions (matK, rbcL, ndhF and ycf1 exons; trnL intron; psbA-trnH and trnL-trnF intergenic spacers) and including, among others, almost all species of Sageraea, the only species of Stelechocarpus and all species of Winitia. The phylogenetic results corroborate the erection of Winitiinae and a detailed description of the subtribe is given. Moreover, Sageraea elliptica appears paraphyletic and should be reclassified, awaiting detailed morphological reinvestigations. In addition, ancestral state reconstructions of floral sex, with the emphasis on Winitiinae, have been carried out. The results indicate that in Winitiinae two independent shifts from bisexual flowers to unisexual flowers have occurred. Further, Sageraea multiovulata, a new species from Surat Thani Province, southern Thailand is described, illustrated and compared with its congeners. It belongs in a clade with two other species: S. lanceolata and S. sarawakensis, but the relationships in this clade are unresolved. The new species occurs in a unique habitat, i.e., near the shore of Tapi River, with inundation for c. 6 months. The conservation status of S. multiovulata is provisionally assessed as Critically Endangered.

Keywords: Magnoliids, Malmeoideae, Molecular phylogenetics, Morphology, Systematics, Taxonomy

Sageraea multiovulata Wiya, Sinbumr. & Chaowasku sp. nov.   

photo by Aroon Sinbumroong

Sageraea multiovulata Wiya, Sinbumr. & Chaowasku, sp. nov. 

ธาราทุม 

 

Chattida Wiya, Aroon Sinbumroong, Anissara Damthongdee, Porntawat Chalermwong, Padungsak Suekaew, Sutee Duangjai, Hathaichanok Jongsook and Tanawat Chaowasku. 2025. Molecular Phylogenetic Analyses of Winitiinae (Annonaceae) shed light on the Evolution of Floral Sex, with A New Species of Sageraea from southern Thailand. Plant Systematics and Evolution.  311, 14. DOI: doi.org/10.1007/s00606-025-01940-7  [01 May 2025]

  facebook.com/100008389413642/posts/4082288638727410

  Researchgate.net/publication/391368619_Molecular_phylogenetic_analyses_of_Winitiinae_et_a_new_species_of_Sageraea_from_southern_Thailand

  

[Botany • 2020] The non-monophyly of Dasymaschalon dasymaschalum (Annonaceae) revealed by a plastid DNA phylogeny, with Dasymaschalon halabalanum sp. nov. from Thailand and D. argenteum comb. nov.

Dasymaschalon halabalanum  Jongsook & Chaowasku,

in Jongsook, Samerpitak, Damthongdee et Chaowasku, 2020.  

บุหรงฮาลาบาลา  ||  DOI: 10.11646/phytotaxa.449.3.5 

facebook.com: Tanawat Chaowasku

Abstract

An extended molecular phylogeny of the genus Dasymaschalon (Annonaceae) has been reconstructed using up to six plastid DNA regions (matK, ndhF, rbcL exons; trnL intron; psbA-trnH, trnL-trnF intergenic spacers). The results unraveled the non-monophyly of a widely distributed D. dasymaschalum. A lineage of D. dasymaschalum native to Java and cultivated at Bogor Botanical Garden represents the true D. dasymaschalum, whereas the name Pelticalyx argentea is applicable to a distantly related clade of D. dasymaschalum from mainland Asia. Dasymaschalon argenteum comb. nov. is accordingly made. Additionally, the true D. dasymaschalum has been retrieved as the sister group of D. halabalanum, a new species from Narathiwat Province, southern Thailand herein described. Pedicel length, petal size and color, and the number of stamens per flower principally distinguish the new species from its sister group.

Keywords: molecular phylogenetics, morphology, new combination, systematics, taxonomy, Magnoliids

Hathaichanok Jongsook, Kittipan Samerpitak, Anissara Damthongdee and Tanawat Chaowasku. 2020. The non-monophyly of Dasymaschalon dasymaschalum (Annonaceae) revealed by a plastid DNA phylogeny, with D. halabalanum sp. nov. from Thailand and D. argenteum comb. nov. Phytotaxa. 449(3); 265–278. DOI: 10.11646/phytotaxa.449.3.5

 facebook.com/100008389413642/posts/2682120562077565

   twitter.com/aongyong/status/1276512251516555266

 บุหรงธรรมดา ได้ชื่อวิทยาศาสตร์ใหม่  Dasymaschalon argenteum (Griff.) Jongsook & Chaowasku

และ  บุหรงฮาลาบาลา Dasymaschalon halabalanum  Jongsook & Chaowasku เป็นพืชชนิดใหม่ของโลก  

นักวิจัยวิทย์ มช. พบ กระดังงา 5 ชนิดใหม่ของโลก สวยงาม หายาก และใกล้สูญพันธุ์

 science.cmu.ac.th/prsci/news-detail.php?id=4081

[Botany • 2024] Drepananthus khaosoi (Annonaceae) • A New Species from southern Thailand, with molecular phylogenetic reconstructions

 Drepananthus khaosoi Damth. & Chaowasku,  

in Damthongdee, Saengpho, Wiya, Baka, Chanthamrong, Ue-Aree et Chaowasku, 2024. 

ดอกข้าวซอย  ||  DOI: 10.3989/ajbm.596

photo by A. Baka

ABSTRACT

Drepananthus khaosoi sp. nov., a new species from southern Thailand is described and illustrated. It is morphologically most similar to D. ridleyi, especially in the very narrow and elongated petals, but differs in leaf blade size, leaf base, monocarp shape and appearance, monocarp width, length of monocarp stipe, pericarp thickness and seed arrangement. Molecular phylogenetic analyses using chloroplast DNA regions (matK and rbcL exons; trnL intron; atpB-rbcL, psbA-trnH and trnL-trnF intergenic spacers) and including 18 Drepananthus species confirm the monophyly of Drepananthus, but the relationships within the genus are largely unresolved, including a failure to elucidate a sister group of D. khaosoi. The conservation status of the new species is provisionally assessed as Critically Endangered.

Keywords:  Canangeae; systematics; taxonomy; tree; tropical diversity.

 Drepananthus khaosoi Damth. & Chaowasku, sp. nov.:
 a, inflorescences and flowers; b, flower with petal blades removed, bottom view, particularly showing abaxial side of sepals; c, outer petal claw (above): abaxial (left) and adaxial (right) sides; inner petal claw (below): abaxial (left) and adaxial (right) sides; d, flower with petals, one sepal and stamens removed, side view, particularly showing adaxial side of sepals and carpels on torus; e, stamen (middle: adaxial side; right: abaxial side) and carpel (left); f, fruit with monocarps [all, Chanthamrong & Baka 58 (CMUB)];

photos: A. Baka (a, f)].

Drepananthus khaosoi Damth. & Chaowasku, sp. nov. 

Type: Thailand, Narathiwat Province, Sukhirin District, elevation c. 150 m, ...

 (holotype: CMUB [CMUB003998901]; 

isotypes: BK, CMUB, QBG), fl. & fr. 

 

Diagnosis.––The new species is morphologically most similar to D. ridleyi, but differs from it by having larger leaf blade, cordate to rounded-subcordate (vs. cuneate, occasionally ± obtuse) leaf base, subglobose to ellipsoid (vs. ellipsoid-cylindrical to cylindrical) monocarps which are not constricted between seeds (vs. somewhat constricted between seeds) when dry, wider monocarps, shorter monocarp stipe, thicker pericarp and different seed arrangement (interdigitated vs. uniseriate).

Etymology.—As a noun in apposition, the specific epithet is derived from Khao Soi, a traditional northern Thai noodle soup claimed to be one of the best soups in the world, in allusion to the similar appearance between petals of the new species (Fig. 2a) and Khao Soi noodles.

Anissara Damthongdee, Chanwut Saengpho, Chattida Wiya, Abdulromea Baka, Kithisak Chanthamrong, Phasit Ue-Aree, Tanawat Chaowasku. 2024. Drepananthus khaosoi sp. nov. (Annonaceae) from southern Thailand, with molecular phylogenetic reconstructions. Anales del Jardín Botánico de Madrid. 81(1); e144. DOI: doi.org/10.3989/ajbm.596

[Botany • 2024] Orophea chalermprakiat (Annonaceae: Malmeoideae) • A New Species from Satun UNESCO Global Geopark, southern Thailand

 Orophea chalermprakiat Damth., Chanthamrong & Chaowasku, 

in Damthongdee, Chanthamrong, Promsiri, Tongsang, Jaisamut, Wiya, Sinbumroong et Chaowasku, 2024.  

“เฉลิมพระเกียรติ” DOI: 10.11646/phytotaxa.658.3.8

Orophea Blume (1825: 18) (Annonaceae) consists of about 62 species distributed collectively from the Indian subcontinent through mainland Southeast Asia and southern China to the Southeast Asian islands (not further to the east than the Moluccas; Kessler 1988). It is a member of Miliuseae, the largest tribe of Malmeoideae (Chatrou et al. 2012). The genus is primarily characterised by the presence of (1) dissimilar petal whorls, the inner petals being usually longer, clawed toward the base and usually connivent at anthesis, (2) reduced number of stamens and carpels per flower and (3) loosely arranged stamens with a minute connective prolongation not covering the thecae (Damthongdee et al. 2021). Furthermore, most species of Orophea possess varying shapes of glands inside the inner petals (Kessler 1988, Leonardía & Kessler 2001). The genus has been subdivided into two subgenera: Orophea and Sphaerocarpon Kessler (1988: 13). Members of O. subg. Orophea possess generally percurrent tertiary leaf venation and ellipsoid-cylindrical to cylindrical monocarps (± moniliform when multi-seeded), whereas members of O. subg. Sphaerocarpon exhibit generally reticulate tertiary leaf venation and globose (rarely shortly oblongoid) monocarps (Damthongdee et al. 2021). In Thailand, there are eight species, including the recently described O. sichaikhanii Damthongdee, Aongyong & Chaowasku (2021: 308). In this study, we describe a new species of O. subg. Sphaerocarpon from Satun UNESCO Global Geopark, Satun Province, southern Thailand. The indumentum terminology of Hewson (1988) was used. Floral organs were studied and measured from material in spirit.

  Holotype of Orophea chalermprakiat (Chaowasku 219, CMUB).

 Orophea chalermprakiat.
 A. Inflorescence and flower. B. Close-up of (A) in upright position, showing stamens surrounding carpels. C. Inner petal, adaxial (left) and abaxial (right) sides. D. Outer petal, adaxial (left) and abaxial (right) sides. E. Flower with petals and stamens removed, showing adaxial side of sepals and carpels on torus. F. Same as (E) but in bottom view, showing abaxial side of sepals. G. Infructescence and submature monocarps. H. Seed.

 A–F from Chaowasku 219 (CMUB), G–H from Chaowasku 223 (CMUB). C–F from spirit material. Photographs by A. Damthongdee (A, G).

Orophea chalermprakiat Damth., Chanthamrong & Chaowasku, sp. nov. 

 Type:—THAILAND. Satun Prov.: La-ngu Distr., (holotype: CMUB003998801; isotypes: BK, CMUB, PBM, QBG). 

The new species is morphologically most like O. sichaikhanii but differs from it by having pilose-villous young twigs and petioles, shorter petioles, rounded to subcordate (rarely obtuse) leaf bases, shorter flowering pedicels, longer inner petal claws, lower number of carpels per flower and longer monocarp stipes (Table 1).

...

Distribution:—Endemic to Satun Province, southern Thailand. 

Habitat and phenology:—Evergreen forests in a limestone sink, ca. 25 m. Flowering and fruiting material collected in November.

Etymology:—Derived from a Thai royal term meaning “honour”, the specific epithet honours King Rama X of Thailand [Phra Wachiraklao Chao Yu Hua] on the auspicious occasion of his 72nd (6th cycle) birthday anniversary (28 July 2024). 

Anissara Damthongdee, Kithisak Chanthamrong, Suwannee Promsiri, Banchong Tongsang, Thani Jaisamut, Chattida Wiya, Aroon Sinbumroong and Tanawat Chaowasku. 2024. Orophea chalermprakiat (Annonaceae; Malmeoideae), A New Species from southern Thailand.  Phytotaxa. 658(3); 296-300. DOI: 10.11646/phytotaxa.658.3.8

[Botany • 2022] Miliusa microphylla (Annonaceae) • A New Species from Thailand as evidenced by Morphology and Plastid Phylogeny, with M. glandulifera, A New Record for Thailand

จิงจาบคิ้วเข้ม  Miliusa microphylla Damth. & Chaowasku 

in Damthongdee, Sinbumroong, Rueangruea, ... et Chaowasku, 2022. 

DOI: 10.11646/phytotaxa.532.3.4

 facebook.com/AnissaraDamthongdee

   facebook.com/PlantDiversityinThailand 

Abstract

On the basis of expansive molecular phylogenetic analyses of the genus Miliusa (Annonaceae) utilising up to seven plastid DNA regions, four major clades are identified: clades A, B, C and D. Members of clade C possess axillary inflorescences and crescent-shaped to semicircular glandular structures at the base or (slightly) higher inside the inner petals. In this clade, accessions of M. mollis are recovered as a monophyletic group, divided into two major clades. One of them is recognised as a new species, M. microphylla, which differs from the other (M. mollis) in the following characters: pedicel length, as well as glandular structures and indumentum on the inner petals. The new species is endemic to southeastern Thailand, whereas M. mollis has a much wider distribution (central, eastern, northeastern, northern and peninsular Thailand plus Cambodia and Vietnam). In addition, M. glandulifera, a new record for Thailand, is retrieved as the sister group of a clade composed of M. microphylla and M. mollis. The name M. glandulifera is lectotypified and the description of M. glandulifera is emended, with the information on mature monocarps added. The conservation status of M. microphylla and M. glandulifera is provisionally assessed. A revised key to the species in clade C in Thailand is provided. The phylogenetic position of M. nakhonsiana and M. sessilis in clade C, as well as of M. chantaburiana and M. eupoda in clade B is confirmed for the first time.

Keywords: Miliuseae, molecular phylogenetics, systematics, taxonomy, Magnoliids 

Flower of member in clade CM2 (= Miliusa microphylla, sp. nov.), apical view.

 Photograph by T. Chaowasku.

Miliusa microphylla Damth. & Chaowasku 

 Anissara Damthongdee, Aroon Sinbumroong, Sukid Rueangruea, Saksan Kaitongsuk, Phasit Ue-aree, Hathaichanok Jongsook and Tanawat Chaowasku. 2022. Miliusa microphylla (Annonaceae), A New Species from Thailand as evidenced by Morphology and Plastid Phylogeny, with M. glandulifera, A New Record for Thailand. Phytotaxa. 532(3); 259-274. DOI: 10.11646/phytotaxa.532.3.4

   facebook.com/groups/AnnonaceaeLover/posts/1110515063029932/

 facebook.com/AnissaraDamthongdee/posts/2335393606602936

พืชชนิดใหม่ของโลกและชนิดรายงานใหม่ในประเทศไทย🇹🇭

-----------------------------------------------------------------

สกุลระฆังสยาม (𝘔𝘪𝘭𝘪𝘶𝘴𝘢) วงศ์กระดังงา (Annonaceae) 

🌿 "จิงจาบคิ้วเข้ม" (𝘔𝘪𝘭𝘪𝘶𝘴𝘢 𝘮𝘪𝘤𝘳𝘰𝘱𝘩𝘺𝘭𝘭𝘢 Damth. & Chaowasku) เป็นพืชชนิดใหม่ของโลก 🌏 พบที่จังหวัดจันทบุรีและชลบุรี มีใบขนาดเล็กมาก เป็นหนึ่งในชนิดที่มีใบขนาดเล็กที่สุดในวงศ์ มีต่อมเด่นชัดที่โคนกลีบดอกชั้นใน รูปร่างคล้ายคิ้ว จึงเป็นที่มาของชื่อ

🐘 "หัสดีพิทักษ์" (𝘔𝘪𝘭𝘪𝘶𝘴𝘢 𝘨𝘭𝘢𝘯𝘥𝘶𝘭𝘪𝘧𝘦𝘳𝘢 C.E.C.Fisch.) พืชรายงานใหม่ของประเทศไทย 🇹🇭 พบที่จังหวัดประจวบคีรีขันธ์ ใกล้ชายแดนพม่า 

-----------------------------------

สถานะการอนุรักษ์ของพืชทั้งสองชนิดนี้ คือ "ใกล้สูญพันธุ์" (endangered) ปัจจุบันจำนวนชนิดของพืชสกุลระฆังสยามในประเทศไทยเพิ่มเป็น 23 ชนิด

-----------------------------------

ขอขอบคุณผู้ร่วมวิจัยจากกรมอุทยานแห่งชาติ สัตว์ป่า และพันธุ์พืชทุกท่าน สำหรับความร่วมมือทางวิชาการ 

[Botany • 2021] The Genus Phaeanthus (Annonaceae: Miliuseae) in Thailand: P. piyae sp. nov. and Resurrection of P. lucidus, with Molecular Phylogenetic Analyses

Inflorescences (with flowers) and infructescences (with fruits) of Phaeanthus spp.
[A–C] เหลืองปิยะรัตน์ Phaeanthus piyae Wiya, Aongyong & Chaowasku,
[D–F] หัวลิง Phaeanthus lucidus Oliv. 

in Wiya, Aongyong, ... et Chaowasku, 2021. 

  taiwania.NTU.edu.tw 

 facebook.com: Plant Diversity in Thailand 

  facebook.com/groups/559072202038273

photos: A–C by Suhaibukree Samae, D–F by Abdulromea Baka.

Abstract

Phaeanthus piyae, a new species from southern Thailand, is described and illustrated. It is morphologically most similar to P. intermedius, which occurs in Peninsular Malaysia, Singapore, Riau Islands, and Sumatra. The new species can be distinguished from P. intermedius by the longer peduncles and pedicels; triangular (vs. filiform-narrowly triangular) sepals; and stigmas that are larger and ± elongated club-shaped (vs. ± ellipsoid). The conservation status of P. piyae is provisionally assessed. In addition, molecular phylogenetic analyses using up to seven plastid DNA regions (matK, ndhF, rbcL and ycf1 exons; trnL intron; psbA-trnH and trnL-trnF intergenic spacers) and including, among others, five Phaeanthus accessions are carried out. Phaeanthus piyae is sister to a clade composed of the remaining accessions of Phaeanthus. Furthermore, southern Thailand also harbors a second species of Phaeanthus, which appears to be P. lucidus, a heterotypic synonym of P. splendens. Phaeanthus lucidus is herein reinstated; it differs from the sister species P. splendens by possessing a lower number of stamens and carpels per flower, as well as dissimilar placentation. A key to the two species of Phaeanthus in Thailand is given.

Keyword: Miliuseae, molecular phylogeny, new species, Phaeanthus, resurrection, taxonomy, Thailand

      

Flower and floral organs of Phaeanthus piyae sp. nov. [= Phaeanthus cf. intermedius].
 A: Flower with one inner petal removed. B: Inner petal, adaxial (left) and abaxial (right) sides. C: Outer petal, adaxial (left) and abaxial (right) sides. D: Flower with inner petals and stamens removed. E: Flower with petals, stamens, and carpels removed, top view, showing torus and adaxial side of sepals. F: Same as (E), but in bottom view, showing abaxial side of sepals. G: Carpel. H: Stamen, abaxial (left) and adaxial (right) sides.

 All from Aongyong & Samae 28 (CMUB).

Inflorescences (with flowers) and infructescences (with fruits) of Phaeanthus spp.
A–C: Phaeanthus piyae sp. nov. [= Phaeanthus cf. intermedius]. A: Inflorescence and flower. B: Flower enlarged. C: Infructescence and fruit (with monocarps).
D–F: Phaeanthus lucidus [= Phaeanthus cf. splendens]. D: Inflorescence and flowers. E: Flower enlarged. F: Infructescence and fruit (with monocarps).

 A–C by Suhaibukree Samae, D–F by Abdulromea Baka.

Phaeanthus piyae Wiya, Aongyong & Chaowasku, sp. nov. 

Diagnosis: Phaeanthus piyae is morphologically most similar to P. intermedius. The new species differs by having longer peduncles and pedicels; triangular (vs. filiform-narrowly triangular) sepals; and stigmas that are larger and ± elongated club-shaped (vs. ± ellipsoid) (Table 1).

Etymology: This species is named in honor of Dr. Piya Chalermglin, whose well-known book of Annonaceae in Thailand (Chalermglin, 2001) has greatly inspired the last author to chase his dream of becoming a systematic botanist. 

Distribution: Southern Thailand (Narathiwat Province).

 Habitat and phenology: Occurs in disturbed patches of evergreen forests among rubber and fruit tree plantations; at an elevation of 80–100 m. Flowering material collected in April–August, November; fruiting material collected in June, July, November. 

Vernacular name: Lueang-Piyarat (เหลืองปิยะรัตน์; Thai).

Resurrection of Phaeanthus lucidus Oliv.

 

Distribution: Southern Thailand (Narathiwat and Yala Provinces) and Peninsular Malaysia. 

Habitat and phenology: Occurs in disturbed patches of evergreen forests among rubber and fruit tree plantations; at an elevation of ca. 80 m. Flowering material collected in May, July, September; fruiting material collected in July, September. 

Vernacular name: Hua-Ling (หัวลิง; Thai).  

Chattida Wiya, Kithisak Aongyong, Anissara Damthongdee, Abdulromea Baka and Tanawat Chaowasku. 2021. The Genus Phaeanthus (Annonaceae, Miliuseae) in Thailand: P. piyae sp. nov. and Resurrection of P. lucidus, with Molecular Phylogenetic Analyses. Taiwania. 66(4); 509-516. DOI: 10.6165/tai.2021.66.509 

 taiwania.NTU.edu.tw/abstract.php?type=abstract&id=1788

 facebook.com/TaiwaniaOffice/posts/2974002396154903

 facebook.com/105219141971906/posts/107739838386503

 .facebook.com/groups/559072202038273/posts/581594756452684

สกุล 𝙋𝙝𝙖𝙚𝙖𝙣𝙩𝙝𝙪𝙨 Hook.f. & Thomson เป็นสกุลขนาดเล็กในเผ่า Miliuseae วงศ์กระดังงา (Annonaceae) ดอกมีลักษณะคล้ายสกุลระฆังสยาม (𝙈𝙞𝙡𝙞𝙪𝙨𝙖 Lesch. ex A.DC.) กล่าวคือ กลีบดอกชั้นนอกมีขนาดเล็กเท่ากลีบเลี้ยง ในขณะที่กลีบดอกชั้นในมีขนาดใหญ่กว่ามาก แต่ลักษณะของเส้นใบ เกสรเพศผู้ และเรณูต่างจากสกุลระฆังสยาม เมื่อได้ตัวอย่างสกุล 𝙋𝙝𝙖𝙚𝙖𝙣𝙩𝙝𝙪𝙨 ที่เก็บจากจังหวัดนราธิวาส (พบบริเวณหย่อมป่าดิบชื้นกลางสวนยางและสวนผลไม้) เพื่อศึกษาวิวัฒนาการชาติพันธุ์ (phylogeny) ของเผ่า Miliuseae ให้สมบูรณ์ยิ่งขึ้น กลับพบว่ามีความต่างกับชนิดใกล้เคียง โดยต่างทั้งลักษณะทางสัณฐานวิทยาและลักษณะทางชีวโมเลกุล คณะผู้วิจัยและผู้ทรงคุณวุฒิจากประเทศฝรั่งเศสและประเทศเบลเยี่ยม ซึ่งทำหน้าที่ตรวจสอบบทความ มีความเห็นตรงกันที่จะให้เป็นพืชชนิดใหม่ 1 ชนิด คือ 

𝙋𝙝𝙖𝙚𝙖𝙣𝙩𝙝𝙪𝙨 𝙥𝙞𝙮𝙖𝙚 Wiya, Aongyong & Chaowasku หรือ เหลืองปิยะรัตน์ ซึ่งตั้งเป็นเกียรติแก่ ดร.ปิยะ เฉลิมกลิ่น ผู้เชี่ยวชาญและบุกเบิกการศึกษาพืชวงศ์กระดังงาในประเทศไทย โดยคาดว่าจะมีความเกี่ยวข้องกับการกำเนิดชนิดใหม่ที่ขอบของการกระจายพันธุ์ (peripatric speciation) 

ส่วนอีกชนิดหนึ่งนั้นได้ถูกยกสถานะจากชื่อพ้องต่างตัวอย่างต้นแบบ  (heterotypic synonym) กลับมาเป็นชนิดอีกครั้ง คือ 𝙋𝙝𝙖𝙚𝙖𝙣𝙩𝙝𝙪𝙨 𝙡𝙪𝙘𝙞𝙙𝙪𝙨 Oliv. หรือ หัวลิง