[Botany • 2026] Henckelia moniliformis (Gesneriaceae) • A New Species from North-Eastern Thailand

Henckelia moniliformis Sirim., 

in Sirimongkol, Tetsana et Middleton, 2026. 

เศวตนาด้วง หรือ ดาวสร้อยไข่มุก  ||  DOI: doi.org/10.20531/tfb.2026.54.1.06  

 facebook.com/ForestHerbarium

Abstract

The new species Henckelia moniliformis (Gesneriaceae) is described from North-Eastern Thailand. A key to the species of Henckelia in Thailand is provided, along with illustrations, notes on the ecology and the IUCN conservation status of the new species.

Keywords: Henckelia amplexifolia, Henckelia nakianensis, Lamiales, revision,taxonomy

Henckelia moniliformis Sirim.:
A.–C. habitat; D. lower leaves; E. flower, side view; F. flower, front view; G. fruit; H. eglandular hairs.

Photos by Naiyana Tetsana.

Henckelia moniliformis Sirim.:
 A. shows undeveloped leaf; B. shows pair of small leaves; C. flower dissection; D. shows moniliform hairs; E. & F. 100X moniliform hairs; G. fruits; H. seeds.

 A.–H. photos by Sukontip Sirimongkol.

Henckelia moniliformis Sirim. sp. nov.

This new species is allied to Henckelia amplexifolia and H. nakianensis in having a campanulate corolla tube which is less than 1 cm long, but differs in having one caducous bract (two persistent bracts in H. amplexifolia and H. nakianensis), two flowers per inflorescence (vs mostly more than two flowers per inflorescence), calyx persistent (vs calyx caducous), two lobes of upper lip hooded (vs two lobes of upper lip straight), anthers with dense moniliform hairs only on the lower half (vs anthers glabrous), staminodes apparently lacking (vs present) and orthocarpic fruit (vs  plagiocarpic  fruit).  It  also  differs  from  H. amplexifolia in having a caulescent habit (acaulescent in H. amplexifolia) and lacking stolons (present in H. amplexifolia) and differs from H. nakianensis in having more than one leaf (only one leaf in H. nakianensis) and the curved filaments (filaments straight in H. nakianensis)

  

 

Sukontip Sirimongkol, Naiyana Tetsana, David J. Middleton. 2026. A New Species of Henckelia (Gesneriaceae) from North-Eastern Thailand. Thai Forest Bulletin (Botany), 54(1); 58–63. DOI: doi.org/10.20531/tfb.2026.54.1.06 [2026-05-20] 

 facebook.com/ForestHerbarium/posts/1268341508716479

"เศวตนาด้วง" พืชชนิดใหม่ของโลก

พืชชนิดใหม่ของโลก ตีพิมพ์ในวารสาร Thai Forest Bulletin (Botany) vol. 54(1):58-63. 2026 โดย ดร. สุคนธ์ทิพย์ ศิริมงคล และ ดร. นัยนา เทศนา กลุ่มงานพฤกษศาสตร์ป่าไม้ สำนักวิจัยการอนุรักษ์ป่าไม้และพันธุ์พืช กรมอุทยานแห่งชาติ สัตว์ป่า และพันธุ์พืช ร่วมกับ Dr David J. Middleton นักพฤกษศาสตร์จากสวนพฤกษศาสตร์เอดินบะระ สกอตแลนด์ ผู้เชี่ยวชาญพืชวงศ์ชาฤาษี (Gesneriaceae) ของโครงการพรรณพฤกษชาติประเทศไทย (Flora of Thailand) ซึ่งพรรณไม้ชนิดนี้พบโดยทีมสำรวจพรรณไม้ภายใต้โครงการวิจัยความหลากหลายของพันธุ์พืชในระบบนิเวศเขาหินปูน บริเวณอำเภอนาด้วง จังหวัดเลย โดยตัวอย่างพรรณไม้ต้นแบบ (Holotype) N. Tetsana et al. หมายเลข 2974 ถูกเก็บรักษาไว้ที่หอพรรณไม้ กรมอุทยานแห่งชาติสัตว์ป่า และพันธุ์พืช (BKF)

เศวตนาด้วง หรือ ดาวสร้อยไข่มุก ชื่อพฤกษศาสตร์ Henckelia monilformis Sirim. จัดอยู่ในวงศ์ชาฤาษี (Gesneriaceae) เป็นพืชล้มลุกปีเดียว ขนาดเล็ก ใบเรียงตรงข้าม โดยใบคู่แรกเจริญเติบโตเต็มที่ใบเดียว ส่วนใบคู่ที่สองมีขนาดขนาดเล็ก ดอกออกเป็นช่อกระจุกจำนวน 2-8 ช่อ แต่ละช่อมี 2 ดอก ออกตามซอกใบ หรือดอกช่อล่างสุดออกติดโคนเส้นกลางใบ ดอกสีขาวรูประฆัง ยาว 4-5 มิลลิเมตร. กลีบดอก 5 กลีบ 2 กลีบด้านบนม้วนงอ 3 กลีบดอกด้านล่าง ปลายแผ่ออก เกสรเพศผู้ที่สมบูรณ์ 2 อัน ด้านล่างอับเรณูมีขนแบบเซลล์เรียงต่อกันคล้ายสร้อยไข่มุก

ปัจจุบันเศวตนาด้วง (เศวต=ขาว) เป็นพืชถิ่นเดียวของประเทศไทย พบขึ้นกระจายเฉพาะพื้นที่เขาหินปูนบริเวณของจังหวัดเลย บริเวณวัดถ้ำผาดำสันติธรรม อ.นาด้วง จ. เลย ซึ่งมีจำนวนประชากรค่อนข้างน้อย พบประมาณ 100-150 ต้น ในพื้นที่ประมาณ 2-3 ตารางเมตร บริเวณที่พบอยู่ในเขต ป่าสงวนแห่งชาติป่าโคกผาดำ 

สถานภาพการอนุรักษ์จัดเป็นพืชใกล้สูญพันธุ์ (Endangered - EN) ตามเกณฑ์ของ IUCN พบเฉพาะจากแหล่งที่เก็บตัวอย่างพรรณไม้ต้นแบบเท่านั้น ซึ่งไม่ได้เป็นพื้นที่อนุรักษ์คุ้มครอง ในฤดูแล้ง พืชอาจถูกรบกวนโดยนักท่องเที่ยว ยังไม่พบแหล่งกระจายพันธุ์ของพืชชนิดนี้เพิ่มเติม การสำรวจพืชชนิดนี้ในแหล่งหินปูนอื่น ๆ ในภูมิภาคนี้อย่างเข้มข้นคาดว่าจะนำไปสู่การค้นพบประชากรเพิ่มเติม ซึ่งมีความเป็นไปได้ว่าถิ่นที่อยู่อาศัยที่เหมาะสมของพืชชนิดนี้มีจำกัด

การอนุรักษ์ถิ่นที่อยู่เขาหินปูนหย่อมเล็ก ๆ โดยการประกาศเป็นพื้นที่อนุรักษ์ความหลากหลายทางชีวภาพนอกเขตพื้นที่คุ้มครอง หรือ Other Effective Area-based Conservation Measures: OECMs เป็นแนวทางหนึ่งที่ช่วยอนุรักษ์ถิ่นที่อยู่อาศัย รวมถึงการเก็บรักษาเมล็ดในธนาคารเมล็ด (Seed Bank) ก็เป็นตัวช่วยที่สำคัญ

[Botany • 2025] Polyalthia acuminatissima & P. chiangmaica, P. miliusifolia ... (Annonaceae: Miliuseae) • Uncovering Five New Species of Polyalthia from Thailand: Molecular and Morphological Congruence

 

พงศ์พะงา Polyalthia acuminatissima Wiya, Damth. & Chaowasku; 
มธุรสา P. esanensis Wiya, Damth. & Chaowasku; 
บุษบาดง P. chiangmaica Wiya, Damth. & Chaowasku; 
ไพรผกา P. maxwelliana Wiya, Chanthamrong & Chaowasku;
พนาศัย P. miliusifolia Wiya, Chanthamrong & Chaowasku

in Wiya, Damthongdee, Chanthamrong, Ue-aree et Chaowasku, 2025. 

DOI: doi.org/10.5852/ejt.2025.1022.3093 

 facebook.com/ThaiBGO

Abstract 

Based on molecular phylogenetic analyses using seven plastid DNA markers (matK, rbcL, ndhF and ycf1 exons; trnL intron; psbA-trnH and trnL-trnF intergenic spacers) and detailed morphological investigations, five new species of Polyalthia Blume (Annonaceae Juss.) from Thailand are recognized, described and illustrated. These species are: Polyalthia acuminatissima Wiya, Damth. & Chaowasku sp. nov. (from Nakhon Phanom Province, northeastern region), P. esanensis Wiya, Damth. & Chaowasku sp. nov. (from eastern and northeastern regions), P. chiangmaica Wiya, Damth. & Chaowasku sp. nov. (from Chiang Mai Province, northern region), P. maxwelliana Wiya, Chanthamrong & Chaowasku sp. nov. and P. miliusifolia Wiya, Chanthamrong & Chaowasku sp. nov. (both from Kanchanaburi Province, southwestern region). All five species belong to one of the three major clades within the genus. Three of them (P. acuminatissima, P. esanensis and P. chiangmaica) were previously misidentified as P. evecta (Pierre) Finet & Gagnep., which is polyphyletic. Comparisons with their phylogenetically related or morphologically similar species are provided and a key to the species of this major clade occurring in Thailand is included. The conservation status of all five new species is provisionally assessed as Data Deficient. 

Keywords: Magnoliids, Malmeoideae, molecular phylogeny, systematics, taxonomy

 

Chattida Wiya, Anissara Damthongdee, Kithisak Chanthamrong, Phasit Ue-aree and Tanawat Chaowasku. 2025. Uncovering Five New Species of Polyalthia (Annonaceae, Miliuseae) from Thailand: Molecular and Morphological Congruence.  European Journal of Taxonomy. 1022(1), 243-276. DOI: doi.org/10.5852/ejt.2025.1022.3093 [2025-10-14]

 facebook.com/ThaiBGO/posts/1449924910496891

พืชชนิดใหม่ของโลกวงศ์กระดังงา 5 ชนิด จากประเทศไทย 

นักอนุกรมวิธานพืช องค์การสวนพฤกษศาสตร์ ร่วมค้นพบ

ดร.ฉัตรธิดา วิยา นักอนุกรมวิธานพืช องค์การสวนพฤกษศาสตร์ ร่วมกับทีมวิจัย นำโดย รองศาสตราจารย์ ดร.ธนวัฒน์ เชาวสกู ภาควิชาชีววิทยา คณะวิทยาศาสตร์ มหาวิทยาลัยเชียงใหม่  ดร.อานิสรา ดำทองดี นักวิจัยหลังปริญญาเอก นายกิติศักดิ์ ฌานธำรง นักวิจัยอิสระ และนายพสิษฐ์ เอื้ออารีย์ ผู้ช่วยนักวิจัย กรมอุทยานแห่งชาติ สัตว์ป่า และพันธุ์พืช ร่วมกันค้นพบพืชชนิดใหม่ของโลกในวงศ์กระดังงา (Annonaceae) สกุลกล้วยเต่า (𝙋𝙤𝙡𝙮𝙖𝙡𝙩𝙝𝙞𝙖 Blume) จำนวน 5 ชนิด คือ

มธุรสา (𝙋𝙤𝙡𝙮𝙖𝙡𝙩𝙝𝙞𝙖 𝙚𝙨𝙖𝙣𝙚𝙣𝙨𝙞𝙨 Wiya, Damth. & Chaowasku) เป็นไม้ต้นขนาดเล็ก สูงประมาณ 1.5 เมตร พบที่จังหวัดอำนาจเจริญและอุดรธานี คำระบุชนิดแสดงถึงแหล่งที่พบ คือภาคตะวันออกเฉียงเหนือ หรืออีสาน 

พนาศัย (𝙋𝙤𝙡𝙮𝙖𝙡𝙩𝙝𝙞𝙖 𝙢𝙞𝙡𝙞𝙪𝙨𝙞𝙛𝙤𝙡𝙞𝙖 Wiya, Chanthamrong & Chaowasku) เป็นไม้ต้นขนาดเล็ก สูงประมาณ 60 เซนติเมตร พบที่จังหวัดกาญจนบุรี คำระบุชนิดแสดงถึงลักษณะใบที่คล้ายกับใบของพืชในสกุลระฆังสยาม (Miliusa Lesch. ex A.DC.) บางชนิด

ไพรผกา (𝙋𝙤𝙡𝙮𝙖𝙡𝙩𝙝𝙞𝙖 𝙢𝙖𝙭𝙬𝙚𝙡𝙡𝙞𝙖𝙣𝙖 Wiya, Chanthamrong & Chaowasku) เป็นไม้ต้นขนาดเล็ก สูง 1.5–4 เมตร พบที่จังหวัดกาญจนบุรี คำระบุชนิดตั้งขึ้นเพื่อเป็นเกียรติแก่ Mr. James Franklin Maxwell (2488–2558) นักสำรวจและเก็บตัวอย่างพรรณไม้ไทยผู้มีผลงานโดดเด่น และเป็นหนึ่งในผู้ร่วมก่อตั้งหอพรรณไม้ภาควิชาชีววิทยา คณะวิทยาศาสตร์ มหาวิทยาลัยเชียงใหม่ (CMUB) พร้อมทั้งเป็นภัณฑารักษ์คนแรก

บุษบาดง (𝙋𝙤𝙡𝙮𝙖𝙡𝙩𝙝𝙞𝙖 𝙘𝙝𝙞𝙖𝙣𝙜𝙢𝙖𝙞𝙘𝙖 Wiya, Damth. & Chaowasku) เป็นไม้พุ่ม สูงประมาณ 6 เมตร พบที่จังหวัดเชียงใหม่ คำระบุชนิดแสดงถึงแหล่งที่พบ คือจังหวัดเชียงใหม่

พงศ์พะงา (𝙋𝙤𝙡𝙮𝙖𝙡𝙩𝙝𝙞𝙖 𝙖𝙘𝙪𝙢𝙞𝙣𝙖𝙩𝙞𝙨𝙨𝙞𝙢𝙖 Wiya, Damth. & Chaowasku) เป็นไม้ต้นขนาดเล็ก สูง 1–2 เมตร พบที่จังหวัดนครพนม คำระบุชนิดแสดงถึงลักษณะปลายใบที่มักจะเรียวแหลมและยืดยาวอย่างเด่นชัด

พืชชนิดใหม่ทั้ง 5 ชนิดนี้ มีลักษณะดอกที่คล้ายคลึงกัน จึงจำเป็นต้องใช้ข้อมูลลำดับเบสดีเอ็นเอเพื่อช่วยในการกำหนดขอบเขตชนิดและสถานะทางอนุกรมวิธาน อนึ่ง พบว่าต้นมธุรสา บุษบาดง และพงศ์พะงา เคยถูกระบุชนิดเป็น 𝙋𝙤𝙡𝙮𝙖𝙡𝙩𝙝𝙞𝙖 𝙚𝙫𝙚𝙘𝙩𝙖 (Pierre) Finet & Gagnep. แต่ข้อมูลสัณฐานวิทยาและวิวัฒนาการชาติพันธุ์เชิงโมเลกุลสามารถแยกพืชทั้ง 3 ชนิด และ 𝙋. 𝙚𝙫𝙚𝙘𝙩𝙖 ออกจากกันได้ ผลงานวิจัยนี้ได้ถูกตีพิมพ์ในวารสาร European Journal of Taxonomy เล่มที่ (Volume) 1022 หน้าที่ 243–276 (DOI: doi.org/10.5852/ejt.2025.1022.3093)

อย่างไรก็ตาม ข้อมูลด้านการกระจายพันธุ์และขนาดประชากรของพืชชนิดใหม่ทั้ง 5 ชนิดยังไม่เพียงพอต่อการประเมินสถานภาพการอนุรักษ์ ปัจจุบันองค์การสวนพฤกษศาสตร์ได้ดำเนินโครงการสำรวจภาคสนามเพื่อรวบรวมข้อมูลการกระจายพันธุ์และขนาดประชากรของพืชในสกุลกล้วยเต่าเพิ่มเติมเพื่อใช้ประเมินสถานภาพการอนุรักษ์เบื้องต้นและจัดลำดับความเร่งด่วนของพืชที่มีความเสี่ยงต่อการสูญพันธุ์ อันจะนำไปสู่การกำหนดแนวทางการอนุรักษ์ที่เหมาะสมต่อไป โดยโครงการดังกล่าวได้รับการสนับสนุนงบประมาณจากกองทุนส่งเสริมวิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม (กองทุน ววน.)

ในด้านการใช้ประโยชน์ พบว่า “มธุรสา” มีดอกที่มีกลิ่นหอมหวาน จึงมีศักยภาพในการพัฒนาเป็นไม้ดอกหอม นอกจากนี้ พืชทั้ง 5 ชนิด ยังมีแนวโน้มในการพัฒนาเป็นพืชสมุนไพร เนื่องจากมีรายงานการพบสารทุติยภูมิหลายกลุ่มที่แสดงฤทธิ์ทางเภสัชวิทยาในพืชสกุลนี้ ปัจจุบันนักอนุกรมวิธานพืชขององค์การสวนพฤกษศาสตร์ได้หารือร่วมกับอาจารย์และนักวิจัยจากมหาวิทยาลัยเชียงใหม่ ได้แก่ ภาควิชาเคมี และศูนย์วิจัยวิทยาศาสตร์สิ่งแวดล้อม คณะวิทยาศาสตร์ โดยมุ่งพัฒนาวิธีการสกัดสารจากพืชชนิดใหม่ให้มีประสิทธิภาพทั้งเชิงคุณภาพและปริมาณของสารสกัด พร้อมทั้งทดสอบคุณสมบัติทางกายภาพและชีวภาพ เพื่อยืนยันคุณสมบัติของสารที่ได้จากพืช อันจะนำไปสู่การสนับสนุนการใช้ประโยชน์จากพืชควบคู่กับการอนุรักษ์ความหลากหลายทางชีวภาพอย่างยั่งยืน

เขียนและเรียบเรียง: ฉัตรธิดา วิยา และคณะผู้วิจัย

[Mollusca • 2026] Landouria tumpeesuwanorum & L. flagellolonga • Molecular Phylogeny of recognised Thai Landouria Species (Gastropoda: Camaenidae), with Descriptions of Two New Species

 

Landouria tumpeesuwanorum & L. flagellolonga  

 Nahok & K. Tanmuangpak, 

in Nahok, Chanlabut et Tanmuangpak, 2026. 

DOI: doi.org/10.3897/zookeys.1278.172545

Abstract

The molecular phylogeny and morphological–anatomical characteristics of the terrestrial snail genus Landouria Godwin-Austen, 1918 from Thailand are investigated, and we describe two new species. Phylogenetic analysis of 11 recognised Thai Landouria species reveal that these species are phylogenetically well separated from each other by mtDNA phylogeny and COI sequence divergences of 0.048–0.192. Landouria tumpeesuwanorum sp. nov. is described from a limestone hill in Nong Bua Lamphu Province, northeastern Thailand; it is characterised by its angulated whorls, a strongly keeled shell, and small flagellum with curved ends. The second new species, Landouria flagellolonga sp. nov. is described from a limestone hill in Sa Kaeo Province, eastern Thailand. It has a conical-lenticular, sharply keeled shell, and a very long, slender flagellum.

Key words: 16S rRNA, Camaenidae, COI, genitalia, integrative systematics, phylogeny, taxonomy, terrestrial snail, Thailand

Systematics

Family Camaenidae Pilsbry, 1895

Subfamily Bradybaeninae Pilsbry, 1934

Tribe Aegistini Kuroda & Habe, 1949

Genus Landouria Godwin-Austen, 1918

 

Living adults of two Landouria new species.
A. Landouria tumpeesuwanorum sp. nov. (paratype: NHLRU027); B. L. flagellolonga sp. nov. (paratype: ZCPRU-0050).

Landouria flagellolonga Nahok & K. Tanmuangpak, sp. nov.

Etymology. Specific epithet derived from Latin word longus, meaning “long” and referring to the elongated flagellum of this species.

Diagnosis. Shell small, light brown-corneous, sharply keeled. Flagellum very long, epiphallus long and slender; penis long, cylindrical, dilated at its middle part; vagina and free oviduct short. Radula with lanceolate central and lateral teeth.

Landouria tumpeesuwanorum Nahok & K. Tanmuangpak, sp. nov.

Diagnosis. Shell large, brownish-corneous, angulated whorls, strongly keeled. Flagellum small with blunt ends; epiphallus cylindrical and abruptly tapering at its distal part; penis swollen at its basal; vagina large and bulged. Radula with triangular central and lateral teeth.

Etymology. In honour of Assoc. Prof. Chanidaporn Tumpeesuwan and Sakboworn Tumpeesuwan, Thai malacologists and our beloved advisor and co-advisor, respectively, who initiated the taxonomic study of Landouria in Thailand and whose inspiration has led to our study of molluscs.

 Benchawan Nahok, Utain Chanlabut and Kitti Tanmuangpak. 2026. Molecular Phylogeny of recognised Thai Landouria Species (Gastropoda, Camaenidae), with Descriptions of Two New Species. ZooKeys. 1278: 181-200. DOI: doi.org/10.3897/zookeys.1278.172545 [28 Apr 2026]

[Botany • 2026] Nymphanthus belliflorus (Phyllanthaceae) • A New Species from Thailand

 

Nymphanthus belliflorus P. Sukkharom, Chantar. & Pornp., 

in Sukkharom, Chantaranothai et Pornpongrungrueng, 2026. 

ว่านธรณีสารเล็ก  ||  DOI: doi.org/10.7717/peerj.20559 

Abstract

Nymphanthus belliflorus, a newly described species from the northeastern part of Thailand, is the most similar to N. chantaranothaii, N. glaucescens and N. huamotensis in having staminate flowers with four sepals bearing long-fimbriate margins and the pistillate flowers composed of 5–6 sepals with long-fimbriate margins. However, it is distinguished by its swollen stem base, young branchlets that are glabrous, disc glands of staminate flowers that are obdeltoid and yellow-reddish in color, long pedicel of pistillate flowers (3.2–4.8 cm long) and fruits (3.5–5.5 cm long). The description, distribution, ecological information and provisional conservation status are provided.

Keywords: Eriococcus, Morphology, Phyllantheae, Phyllanthus, Taxonomy, Section Nymphanthus

Nymphanthus belliflorus P. Sukkharom, Chantar. & Pornp., sp. nov.
 (A) Habit. (B) Leaf (adaxial side). (C) Leaf (abaxial side). (D) Stipule. (E) Staminate flower. (F) Pistillate flower. (G) Mature capsule.

drawn by Piya Sukkharom.

Nymphanthus belliflorus.
(A) Habit. (B) Staminate flowers. (C) Pistillate flower. (D) Mature capsule. (E) Swollen stem base. (A) & (E) photos by Piya Sukkharom, (B–D) photos by Silakan Khunnok.

Nymphanthus belliflorus P. Sukkharom, Chantar. & Pornp., sp. nov. 

Diagnosis. Nymphanthus belliflorus is distinguished from other species of Nymphanthus by a combination of swollen stem base, long-fimbriate sepal margins in both staminate and pistillate flowers, obdeltoid, yellow to reddish disc glands in staminate flowers, and long pedicels in pistillate flowers and fruits (3.2–4.8 cm long and 3.5–5.5 cm long, respectively).

Etymology. The specific epithet refers to the beautiful flowers of this species.

Vernacular name. Wan thorani san lek (proposed here).

Distribution. Khon Kaen and Sakon Nakhon Provinces in the northeast of Thailand.

Ecology. Nymphanthus belliflorus grows on sandy soil with organic matter found in the ecotone between mixed deciduous and dry dipterocarp forest, at 240–285 m elevation.

Piya Sukkharom, Pranom Chantaranothai and Pimwadee Pornpongrungrueng​. 2026. Nymphanthus belliflorus (Phyllanthaceae), A New Species from Thailand. PeerJ. 14:e20559. DOI: doi.org/10.7717/peerj.20559 [January 21, 2026]

[PaleoMammalogy • 2023] Pachypanthera piriyai • A new large pantherine and a sabre-toothed cat (Carnivora: Felidae) from the late Miocene hominoid-bearing Khorat sand pits, Nakhon Ratchasima Province, northeastern Thailand

Pachypanthera piriyai   

de Bonis, Chaimanee, Grohé, Chavasseau, Mazurier, Suraprasit & Jaeger, 2023

  

DOI: 10.1007/s00114-023-01867-4

  Researchgate.net/publication/373162644

 facebook.com/ASRUChula 

 

Abstract

We describe two large predators from the hominoid-bearing Khorat sand pits, Nakhon Ratchasima Province, northeastern Thailand: a new genus of pantherine, Pachypanthera n. gen., represented by partial mandible and maxilla and an indeterminate sabre-toothed cat, represented by a fragment of upper canine. The morphological characters of Pachypanthera piriyai n. gen. n. sp., notably the large and powerful canine, the great robustness of the mandibular body, the very deep fossa for the m. masseter, the zigzag HSB enamel pattern, indicate bone-cracking capacities. The genus is unique among Felidae as it has one of the most powerful and robust mandibles ever found. Moreover, it may be the oldest known pantherine, as other Asian pantherines are dated back to the early Pliocene. The taxa we report here are the only carnivorans known from the late Miocene of Thailand. Although the material is rather scarce, it brings new insights to the evolutionary history of Neogene mammals of Southeast Asia, in a geographic place which is partly “terra incognita.”

Keywords: Asia, Felidae, New taxon, Bone cracking, Late Miocene, Sabre-toothed cat, Pantherine

Order Carnivora Bowdich, 1821

Sub-order Feliformia Kretzoi, 1945

Family Felidae Batsch, 1788

Sub-family Felinae Batsch, 1788

Pachypanthera n. gen.

Etymology: from the greek “Pachy” = thick.

 

Digital reconstruction of the mandible of Pachypanthera piriyai n. gen. n. sp. (a) in comparison with the mandible of Panthera leo (UPPal CAR-5-001) (b) in occlusal view. Scale bar = 20 mm

Right maxilla of Pachypanthera piriyai n. gen. n. sp. (CUF-KR-2).
a Occlusal view; b medial view; c lateral view (scale bar = 20 mm)

Pachypanthera piriyai n. gen. n. sp., left hemi-mandible CUF-KR-1.
a Occlusal view (stereopair); b inferior view; c lateral view; d medial view (scale bar = 20 mm)

Pachypanthera piriyai n. sp

Origin of the name: in honor of Piriya Vachajitpan, who played a critical part in recovering the fossils.

Holotype (CUF-KR-1): left hemi-mandible with the alveoli for i1–i3, canine alveolus, remains of roots of p3, p4 and partially broken off m1 crown.

 

Locality: Khorat sand pit, Nakhon Ratchasima Province, northeastern Thailand

Age: late Miocene, 9 to 6 Ma.

 

 

L. de Bonis, Y. Chaimanee, C. Grohé, O. Chavasseau, A. Mazurier, K. Suraprasit and J.J. Jaeger. 2023. A new large pantherine and a sabre-toothed cat (Mammalia, Carnivora, Felidae) from the late Miocene hominoid-bearing Khorat sand pits, Nakhon Ratchasima Province, northeastern Thailand. The Science of Nature. 110, 42. DOI: 10.1007/s00114-023-01867-4

 facebook.com/ASRUChula/posts/688793099932089 

 Researchgate.net/publication/373162644_A_new_large_pantherine_from_the_late_Miocene_hominoid-bearing_Khorat_sand_pits

[Botany • 2026] Colocasia sookchaloemiae (Araceae) • A New Species from northeastern Thailand

Colocasia sookchaloemiae Chatan & Promprom, 

in Promprom, Munglue, Pasorn, Lanorsavanh et Chatan, 2026.  

 DOI: doi.org/10.3897/phytokeys.269.175203  

Abstract

Colocasia sookchaloemiae (Araceae) is described from Phu Pha Yol National Park (northeastern Thailand). It is morphologically similar to C. fallax, from which it differs in having seasonal dormancy (vs. evergreen), broader and non-glaucous laminae (vs. narrower and slightly glaucous beneath), a speckled green ovary (vs. mostly green), a convex stigma with a depressed center (vs. 3-lobed), a sparsely hairy sterile interstice (vs. glabrous), and a thicker stipitate appendix (vs. slender, often sessile, or shortly stipitate). A comparative study of living plants, cultivated specimens, and herbarium material (including types) supports its recognition as a distinct species. The new taxon grows on rocky cliffs in dry dipterocarp and mixed deciduous forests at 350–400 m a.s.l., and it is currently known from Mukdahan and Sakon Nakhon provinces. A preliminary IUCN assessment indicates that the species is Data Deficient (DD).

Key words: Asia, new species, taxonomy

Colocasia sookchaloemiae.
A. Opened inflorescence with parts removed; B. Lower part of the spadix showing pistillodes at the base, pistillate flower zone, sterile interstice, and part of the staminate zone; C. Upper part of the spadix and appendix; D. Enlarged view of the lower part of the spadix; E, F. Staminate flower zone, stipe, and lower part of the appendix; G, H. Appendix and adaxial side of the spathe (showing dirty yellow to pale orange-yellow coloration near the apex).

Colocasia sookchaloemiae. A–C. Habit and habitat.

 Colocasia sookchaloemiae Chatan & Promprom, sp. nov.

 

Diagnosis. Colocasia sookchaloemiae differs from C. fallax in having seasonal dormancy (vs. evergreen); broader (11–25 cm) and non-glaucous lamina [vs. narrower (3.5–15 cm) and slightly glaucous beneath]; larger (2.3–3.1 mm in diameter), speckled green ovary and a convex stigma with a depressed center [vs. smaller ovary (ca. 1.1 mm in diameter), stigma 3-lobed]; pistillate zone with basal rows of pistillodes (vs. rows of nail-/peg-like staminodes); sterile interstice and staminate zone sparsely hairy (vs. glabrous); sterile interstice shape cylindrical and slightly constricted (vs. tapering); appendix thicker, ivory, and clearly stipitate (vs. slender, often sessile/shortly stipitate, creamy-yellow to purple). Details of the morphological comparison between the new species and C. fallax are shown in Table 1.

...

 

 Wilawan Promprom, Phukphon Munglue, Pattana Pasorn, Soulivanh Lanorsavanh and Wannachai Chatan. 2026. Colocasia sookchaloemiae (Araceae), A New Species from northeastern Thailand. PhytoKeys. 269: 131-140. DOI: doi.org/10.3897/phytokeys.269.175203 [13 Jan 2026]

[Botany • 2025] Camchaya khongchiamensis (Asteraceae: Vernonieae) • A New Species from Thailand

 

Camchaya khongchiamensis Chatan & Promprom, 

in Promprom, Munglue et Chatan. 2025.   

พู่ม่วงงาม  ||  DOI: doi.org/10.1002/ece3.71197  

 Researchgate.net/publication/390252553

 

ABSTRACT

Camchaya khongchiamensis Chatan & Promprom (Asteraceae), a new species from Ubon Ratchathani Province, Thailand, is described and illustrated. It is similar to C. loloana, but clearly different from C. loloana by having a larger size of capitula, involucre, receptacle, and corolla lobe. In addition, it mostly has fewer florets (18–40 [−50]) per capitulum; lower haft whitish, upper haft purplish corolla tubes; sagittate base anthers; and white except for the purple near apex style. A distribution map, pollen morphology, and a table with comparative morphological characters of the new species and its closest relative are provided, as well as the preliminary conservation assessment under the IUCN criteria.

Keywords: classification, conservation assessment, diversity, eastern Thailand, endangered species, flowering plant, plant diversity, taxonomy, Ubon Ratchathani

Camchaya khongchiamensis Chatan & Promprom.
 (A, B) Capitulescences and capitula; (C–E) capitula in lateral, top, and bottom views, respectively; (F) upper side of phyllaries (from left to right: Inner ones to outer ones); (G) under side of phyllary (inner one); (H) receptacle.

 

Camchaya khongchiamensis Chatan & Promprom:
(A) Habitat; (B) Habit.

Camchaya khongchiamensis Chatan & Promprom Sp. Nov. 

Wilawan Promprom, Phukphon Munglue and Wannachai Chatan. 2025. Camchaya khongchiamensis Chatan & Promprom (Asteraceae: Vernonieae), a New Species from Thailand. Ecology and Evolution. DOI: doi.org/10.1002/ece3.71197 [27 March 2025]

 Researchgate.net/publication/390252553_Camchaya_khongchiamensis_a_New_Species_From_Thailand

 

[Mollusca • 2025] Siamopotaxis principalis & S. thailandensis • A New Helicarionoidean Land Snail Genus Siamopotaxis gen. nov. (Eupulmonata: Helicarionidae) from Thailand based on Molecular Phylogenetic and Morphological Evidence

 

Siamopotaxis Pholyotha, gen. nov. 
Siamopotaxis principalis Pholyotha, sp. nov. 
Siamopotaxis thailandensis Pholyotha, sp. nov.

in Pholyotha, Tongkerd, Panha et Sutcharit, 2025.  

 DOI: doi.org/10.58837/tnh.25.8.267115 

Abstract

The new helicarionoidean land snail genus Siamopotaxis Pholyotha, gen. nov. is described for two new species, Siamopotaxis principalis Pholyotha, sp. nov. and Siamopotaxis thailandensis Pholyotha, sp. nov., both from Thailand. The new genus is characterised by a medium-sized, globose, high-spired, cream-coloured shell, with one or two supraperipheral bands, a rounded last whorl, a short epiphallic caecum, an elongated dart apparatus, and many radular teeth with pectiniform cusps. Siamopotaxis principalis sp. nov. differs from S. thailandensis sp. nov. by the presence of one spiral band, whereas the latter species has two spiral bands. A DNA sequence analysis of mitochondrial COI and 16S DNA, and nuclear 28S DNA gene fragments, supports the systematic placement of these new taxa and confirms that Siamopotaxis gen. nov. as a distinct clade within the Helicarionidae.

Keywords: Diversity, Endemic, Indochina, Land snail, Limestone, Taxonomy

A–D Siamopotaxis principalis sp. nov., A holotype CUMZ 15186, and B–D paratypesCUMZ 15257 from the type locality. 
E, F  Siamopotaxis thailandensis sp. nov., E holotype CUMZ 15116 and F paratype CUMZ 15117 from the type locality 

Photographs of living snails.
A, B Siamopotaxis principalis sp. nov., paratype CUMZ 15257, A right side, B left side.
C, D Siamopotaxis thailandensis sp. nov., C right side of paratype CUMZ 15117, D left side of paratype CUMZ 14924.

หอยหางดิ้นเจ้าฟ้า Siamopotaxis principalis 

Arthit Pholyotha, Piyoros Tongkerd, Somsak Panha and Chirasak Sutcharit. 2025. Discovery of a New Helicarionoidean Land Snail Genus Siamopotaxis gen. nov. (Eupulmonata: Helicarionidae) from Thailand Based on Molecular Phylogenetic and Morphological Evidence. Tropical Natural History. Suppl. 8; 121-139. DOI: doi.org/10.58837/tnh.25.8.267115 [2025-10-14]

[Mollusca • 2025] Hypselostoma pongrati & H. sichomphuense, ... • Two New Species of terrestrial Microsnails of the genus Hypselostoma W.H. Benson, 1856 (Gastropoda: Eupulmonata: Hypselostomatidae) from northeastern Thailand

 

A, B. Hypselostoma pongrati sp. nov. 
 C, D. Hypselostoma sichomphuense sp. nov.  

Tanmuangpak & S. Tumpeesuwan,

in Tanmuangpak, Nahok, Chanlabut, C. Tumpeesuwan et S. Tumpeesuwan, 2025.

 DOI: doi.org/10.3897/zookeys.1265.160661

Abstract

Two new species of hypselostomatid land microsnails, Hypselostoma pongrati Tanmuangpak & S. Tumpeesuwan, sp. nov. from Nong Bua Lamphu Province and H. sichomphuense Tanmuangpak & S. Tumpeesuwan, sp. nov. from Khon Kaen Province, are described based on the morphology of their shell, radula, and genital system. Both new species are very similar in shell shape to H. phupaman from Chaiyaphum Province, possessing a double-keeled last whorl. However, H. pongrati Tanmuangpak & S. Tumpeesuwan, sp. nov. is distinguished by the absence of apertural barriers, whereas H. sichomphuense Tanmuangpak & S. Tumpeesuwan, sp. nov. possesses three apertural barriers, and H. phupaman possesses six or seven. The three species were found on isolated limestone hills in the Chaiyaphum-Khon Kaen-Nong Bua Lamphu-Loei area.

Key words: Apertural barriers, double-keeled last whorl, genital system, limestone hills, radula

Taxonomy

Family Hypselostomatidae Zilch, 1959

Genus Hypselostoma W.H. Benson, 1856

Living Hypselostoma spp.
A, B. Hypselostoma pongrati sp. nov. paratype NHLRU015;
C, D. H. sichomphuense sp. nov. paratype NHLRU033.

 Hypselostoma pongrati Tanmuangpak & S. Tumpeesuwan, sp. nov.

Diagnosis. This new species has a prominent keel on the upper part of the last whorl and a weaker keel on the lower part. Apertural barriers absent (Fig. 3A, G, H, L). Terminal part of the last whorl is adnated to penultimate whorl.

Etymology. This new species is dedicated to the late Pongrat Dumrongrojwattana, our highly respected senior who was an expert on microsnails and who provided us with many land snails references, knowledge, and inspiration.

 Hypselostoma sichomphuense Tanmuangpak & S. Tumpeesuwan, sp. nov.

 

Diagnosis. This new species differs from Hypselostoma phupaman by the presence of a non-prominent lower keel on the last whorl and the absence of basal and parietal apertural barriers. Aperture has three smooth tooth-like swellings (Fig. 4A, G–I), whereas there are no apertural barriers in H. pongrati sp. nov. (Fig. 3A, G–I). Spire shorter than the spire of H. pongrati sp. nov.

Etymology. The specific epithet sichomphuense refers to Si Chomphu District, Khon Kaen Province, northeastern Thailand, where this species was discovered.

 Kitti Tanmuangpak, Benchawan Nahok, Utain Chanlabut, Chanidaporn Tumpeesuwan and Sakboworn Tumpeesuwan. 2025. Two New Species of terrestrial Microsnails of the genus Hypselostoma W.H. Benson, 1856 (Gastropoda, Eupulmonata, Hypselostomatidae) from northeastern Thailand. ZooKeys. 1265: 49-67. DOI: doi.org/10.3897/zookeys.1265.160661

[Botany • 2025] Ilex inthanonensis (Aquifoliaceae) • A New Species from Thailand

 

Ilex inthanonensis Pruesapan, 

in Pruesapan et van Welzen. 2025. 

 DOI: doi.org/10.20531/tfb.2025.53.2.10

Abstract

A species of Thai Ilex (Aquifoliaceae), I. inthanonensis, is reported new to science. Ilex inthanonensis is glabrous on most parts except puberulent in the infructescences, leaf blade punctate below, fruiting pedicels shorter than or equalling fruit diameter, calyx 4–5-lobed, pyrenes 4–5 with 3–5(–6)-striae slightly elevated dorsally, not sulcate and laterally smooth. A morphological description is provided, just like photos and a line drawing. The new species is critically compared the most resembling species.

Keywords: Ilex chevalieri, Doi Inthanon, taxonomy, Ilex wilsonii, Pseudoaquifolium

Ilex inthanonensis Pruesapan:
A. Fruiting twig showing upper surface of leaves, the colour and lenticels of branchlet (a1) and twig (a2); B. Fruiting twig showing lower surface of leaves and the colour of unripe fruit; C. Punctation on lower surface of leaf; D. Twig with ripe fruits; E. Infructescence showing lobes of stigmas (st); F. Infructescence showing the character of bracts (f1), prophylls (f2) and pedicel (f3); G. Infructescence showing lobes of calyx; H. Fruiting calyx with hairs on surface and margin; J. Prophylls at middle of pedicel; K. Pyrenes.

A–B photos of Tagane et al. T963; a1, a2 & C from Tagane et al. T963 (FU); D photo of Tagane et al. T963; E & G from Tagane et al. T964 (FU); F, H, J–K from Tagane et al. T963 (BKF). Field photos by Hironori Toyama (A–B, D) and specimen photos by Shuichiro Tagane (a1, a2, C, E & G).

Ilex inthanonensis Pruesapan, sp. nov.

Branches lenticellate. Leaves glabrous, punctatebelow. Infructescences fascicles of pseudoracemes and of pseudopanicles, puberulent. Fruits: pedicel 2.5–4 mm long, shorter than or equalling fruit diameter of 3–4 mm; prophylls at base or at middle on pedicels; calyx persistent, 4–5-lobed; stigmas persistent, thinly discoid, (slightly) 4–5-lobed. Pyrenes with dorsally 3–5(–6)-slightly elevated striae, esulcate, laterally smooth. See Table 1 for comparison with resembling species. 

 

Kanchana Pruesapan and Peter C. van Welzen. 2025. Ilex inthanonensis (Aquifoliaceae), A New Species from Thailand. Thai Forest Bulletin (Botany). 53(2); 76–81. DOI: doi.org/10.20531/tfb.2025.53.2.10 [2025-12-09]

 

[Entomology • 2025] Megachile (Callomegachile) sirindhornae • A New Species of Megachile (Callomegachile) Michener, 1962 (Hymenoptera: Megachilidae) described from Thailand

Megachile (Callomegachile) sirindhornae Chatthanabun & Warrit, 

in Chatthanabun, Voraphab, Thanoosing, Traiyasut et Warrit, 2025. 

Tropical Natural History. Suppl. 8;  359-367. 

ผึ้งยางไม้เจ้าฟ้าหญิงสิรินธร  ||  DOI: doi.org/10.58837/tnh.25.8.266718

Abstract

During the revision of the resin bees subgenus Callomegachile Michener, 1962 in Thailand, we have identified and illustrated a novel species, Megachile (Callomegachile) sirindhornae Chatthanabun & Warrit, sp. nov. This discovery is based on three female specimens collected from northeastern and western regions of Thailand. The species exhibits an association with Akschindlium godefroyanum (Kuntze) H. Ohashi (Fabaceae), which serves as a floral resource. Additionally, the barcode sequence derived from the COI region of this new species has been submitted to GenBank, with the accession number PX354073.

Keywords: wild bee, taxonomy, resin bee, DNA barcode

Megachile (Callomegachile) sirindhornae sp. nov., Holotype, female,
A. frontal view of prosoma showing labrum, B. dorsal view, C.dorsal view of scutum showing striated punctures, D. T6 covered with brick-red hairs, E. lateral view, F. striated punctures on the lower part of mesepisterna.

Megachile( Callomegachile) sirindhornae Chatthanabun & Warrit, sp. nov. 

Diagnosis.–Female resembles M.(Callomegachile) albobasalis Smith, 1879, in overall appearance: black body; metasoma covered with brick-red hairs on apex (Fig. 1B, E); scopa brick-red hairs (Fig. 1E) except fore-and hindwing light yellow hyaline with brown vein(Fig. 1B, E); T1 without white hairs; inner side of tarsi covered black hairs.

Etymology.–The species is named in honor of the auspicious occasion of H.R.H. Princess Maha Chakri Sirindhorn's 70th birthday anniversary, celebrated on April 2nd, 2025. 

Common name.–Sirindhorn’s resin bee (Thai: ผึ้งยางไม้เจ้าฟ้าหญิงสิรินธร)

 

Nontawat Chatthanabun, Itsarapong Voraphab, Chawatat Thanoosing, Prapun Traiyasut and Natapot Warrit. 2025. A New Species of Megachile (Callomegachile) Michener, 1962 (Hymenoptera: Megachilidae) Described from Thailand.  Tropical Natural History. Suppl. 8;  359-367. DOI: doi.org/10.58837/tnh.25.8.266718 [2025-10-20]