[Mollusca • 2026] Sitala chorchati • A New Species of the Tiny Tree Snail Genus Sitala H. Adams, 1865 (Eupulmonata: Helicarionidae) from Northeastern Thailand

 

Sitala chorchati Tanmuangpak & S. Tumpeesuwan, 

in Tanmuangpak, Nahok, Chanlabut, Taesuk, S. Tumpeesuwan et C. Tumpeesuwan, 2026. 

หอยยอดเจดีย์ช่อฉัตร | DOI: doi.org/10.3390/taxonomy6040061 

 

Abstract

A new species of the tiny tree stylommatophoran snails in the genus Sitala H. Adams, 1865, is described based on specimens recently discovered in dry evergreen and dry dipterocarp forests on limestone hills and in agricultural plantations near limestone hills in Loei Province, northeastern Thailand. The new species is characterized by a high, pyramid-shaped, thin, and translucent yellowish-brown shell with a sharp peripheral keel. Although its external shell morphology resembles that of Sitala liricincta (Stoliczka, 1871), the new species can be distinguished by its greater number of whorls (9¼). Comparative anatomical analysis further revealed significant interspecific differences in genital organs, particularly in the length and shape of the vagina, and in the proportions of the penis, epiphallus, and penial caecum. This discovery is the first verified record of the genus Sitala in Thailand.

Keywords: shell morphology; radula; epiphallic retractor caecum; leaf inhabitant; limestone hill

Taxonomy

Superfamily Helicarionoidea Bourguignat, 1877

Family Helicarionidae Bourguignat, 1877

Subfamily Durgellinae, Godwin-Austen, 1888

Tribe Durgellini Godwin-Austen, 1888

Genus Sitala H. Adams, 1865

Type species. Helix infula Benson, 1848

Diagnosis of genus. Shell turbinoid, thin and translucent, conic or pyramid in shape, outlines, spire conical, consisting of 5.5–7 convex striated whorls. Protoconch and subsequent whorls covered with spiral sculpture, base convex. Umbilicus minute, partially covered. Aperture lack teeth. Peristome thin, simple and not expanded. Penis, vagina, and spermatheca (gametolytic sac) connect to atrium; Penis long, subcylindrical. Epiphallus short, with a simple epiphallic caecum produce into penial retractor. Vas deferens entering epiphallus laterally. Vagina very short (or absent), depending on the position at which the spermatheca enter the genital tract near the atrium. Free oviduct relatively long. Spermathecal stalk enlarges basally; reservoir elongated and embedded in spermoviduct. Amatorial organ (Sarcobellum) present or absent.

 Live snail, Sitala chorchati sp. nov., paratype NHLRU080.

 Photograph: Kitti Tanmuangpak.

 Shell morphology of Sitala chorchati sp. nov., holotype NHLRU079.
(A), Apertural view; (B), Lateral view; (C), Ventral view; (D), Dorsal view.

Photograph: Kitti Tanmuangpak.

Sitala chorchati Tanmuangpak & S. Tumpeesuwan, sp. nov.

Diagnosis. Sitala chorchati sp. nov. is similar in shell morphology to Sitala attegia (Benson, 1859) and Sitala liricincta (Stoliczka, 1871), particularly in having shell conical, high spire shell, thin and translucent. Differing from both species in smaller shell and a greater number of whorls, 4.12–5.28 mm and 9¼ whorls, whereas 5.8 mm and 6½–7 whorls in S. liricincta, and 7–12 mm and 6½–8 whorls in S. attegia (Table 4).

Etymology. The specific epithet “chorchati” is given in honour of Admiral Chorchat Gra-tes of the Royal Thai navy, former Deputy Chief of Defence, an independent conchologist and owner of a private shell collection in Bangkok, Thailand.

 Kitti Tanmuangpak, Benchawan Nahok, Utain Chanlabut, Nonthiwat Taesuk, Sakboworn Tumpeesuwan and Chanidaporn Tumpeesuwan. 2026. A New Species of the Tiny Tree Snail Genus Sitala H. Adams, 1865 (Gastropoda, Eupulmonata, Helicarionidae) from Northeastern Thailand. Taxonomy. 6(4), 61. DOI: doi.org/10.3390/taxonomy6040061 [7 October 2026]

[Botany • 2026] Typhonium mukdahanense • A New Species (Araceae) from Northeastern Thailand

 

Typhonium mukdahanense Chatan & Promprom,

in Promprom, Munglue, Phannasri et Chatan, 2026. 

DOI: doi.org/10.3390/life1608

Abstract

Typhonium is one of the most species-rich genera of Araceae in tropical Asia, with north-eastern Thailand representing an important but still incompletely documented area of diversity. During botanical surveys in northeastern Thailand, an unusual population of Typhonium was discovered in mixed deciduous forest and dry evergreen forest at 300–400 m elevation. Detailed morphological study of living plants and herbarium specimens, together with comparisons with relevant protologues, regional floras, and recently described species, confirmed that this population represents a species new to science. It is here described as Typhonium mukdahanense Chatan & Promprom, sp. nov. The new species is morphologically most similar to T. fornicatum, but differs by its taller habit, larger hastate to trisect leaf blades, more numerous primary lateral veins, larger and nearly symmetrical spathe tube, triangular reflexed spathe limb, dark red stigma with a cream-colored depressed center, sterile interstice bearing 10–14 staminodes arranged in two whorls, slightly curved and not spreading–declinate appendix, and pyriform mottled berries. It also differs from T. acetosella by its broader leaf blades, reflexed triangular spathe limb, dark red stigma, and pyriform fruits. The new species is currently known only from the type locality and is therefore provisionally assessed as Critically Endangered (CR) according to the IUCN Red List Categories and Criteria. A detailed description, diagnosis, information on distribution, habitat, phenology, conservation status, and an identification key to morphologically similar species are provided.

Keywords: aroid; Indochina; nomenclature; plant diversity

Typhonium mukdahanense.
 (A, B) Habitat and habit under natural field conditions; (C–F) Habit of cultivated plants; (G) Whole plant.

 Typhonium mukdahanense.
 (A) Tuber and roots; (B,E) Leaf blades (adaxial surfaces); (C,D,F) Leaf blades (abaxial surfaces).

 Typhonium mukdahanense.
 (A) Basal portion of the spadix showing the pistillate zone, staminodes, and sterile interstice; (B) Appendix; (C) Enlarged view of the pistillate zone, staminodes, and sterile interstice; (D) Pistils; (E) Enlarged view of a pistil; (F) Staminate zone; (G,H) Stamens in top and lateral views, respectively.

 Typhonium mukdahanense.
(A, B) Naturally damaged infructescence in the field;
(C, D) Infructescence before and after longitudinal sectioning.

Typhonium mukdahanense Chatan & Promprom, sp. nov.  

 Diagnosis: Typhonium mukdahanense Chatan & Promprom, sp. nov., is most similar to Typhonium fornicatum in its clustered leaves and small inflorescences, but differs by its taller habit (up to 18 cm vs. up to 10 cm tall); larger hastate to trisect leaf blades (8–12 × 6.5–9.5 cm vs. 5.0–6.5 × 2.6–2.8 cm); more numerous primary lateral veins (5–8 vs. 3–4 per side of the midrib); larger and nearly symmetrical spathe tube (12–15 mm long vs. 8–9 mm long); triangular reflexed spathe limb with the adaxial surface facing upwards (vs. lanceolate and fornicate); longer spadix (9.5–10 cm vs. ca. 7 cm long); stigma dark red with a cream-colored depressed center (vs. white); sterile interstice bearing 10–14 staminodes arranged in two whorls (vs. only three staminodes arranged in single whorl); appendix slightly curved and not spreading-declinate (vs. spreading-declinate); and pyriform berries irregularly mottled or speckled with reddish- to purplish-brown markings (vs. clavate berries with darker brown mottling). A detailed morphological comparison between the new species and its most similar species is provided in Table 1.

...

Etymology: The specific epithet refers to its type locality, Mukdahan Province, in northeastern Thailand.

 Wilawan Promprom, Phukphon Munglue, Chuthep Phannasri and Wannachai Chatan. 2026. Discovery of Typhonium mukdahanense (Araceae), a New Species from Northeastern Thailand. Life. 16(8), 1376. DOI: doi.org/10.3390/life16081376 [20 August 2026]

[Botany • 2026] Boesenbergia calcicola (Zingiberaceae) • A New Species from limestone karst, Northeastern Thailand

 

 Boesenbergia calcicola Boonma, Saensouk & P.Saensouk,

 in Boonma, S. Saensouk, P. Saensouk, Ruengrit, Srisuk, Ruannakarn et Naing, 2026. 

DOI: doi.org/10.3390/life16091480

Abstract

Limestone karst habitats in tropical Asia support specialized and geographically restricted plant diversity, yet many areas remain incompletely explored. During botanical surveys of limestone habitats in northeastern Thailand, a distinctive, yellow-flowered population of Boesenbergia was discovered in Phu Pha Man District, Khon Kaen Province. Morphological observations were conducted on living plants in the natural population and spirit-preserved material, supplemented by comparisons with protologues, published descriptions, and herbarium material. Patterns of phenetic similarity among ten selected Boesenbergia taxa were evaluated using 32 morphological characters, Gower distance, UPGMA clustering, and principal coordinates analysis (PCoA). The population is described here as Boesenbergia calcicola Boonma, Saensouk & P.Saensouk, sp. nov. It is morphologically most comparable to B. petiolata but differs by its conspicuously exserted inflorescence, shorter bracts and flowers, distally puberulent floral tube, smaller puberulent lateral staminodes, and distinctive labellum color pattern. Phenetic analyses were used to summarize patterns of overall morphological similarity among the examined taxa. The species is currently known only from its limestone type locality at approximately 385 m a.s.l. and is provisionally assessed as Data Deficient (DD). This discovery further documents localized Boesenbergia diversity associated with limestone karst habitats in northeastern Thailand.

Keywords: Boesenbergia; karst; limestone; new species; northeastern; taxonomy; Thailand

 Boesenbergia calcicola Boonma, Saensouk & P.Saensouk, sp. nov.
 (a,b) Habit in natural habitat. (c) Dissected rhizome and tuberous root. (d) Lateral view of flower. (e) Dorsal corolla lobe. (f) Lateral view of corolla lobe. (g) Lateral staminodes. (h) Calyx and ovary. (i) Floral tube and stamen with calyx and ovary. (j) Back view of anther. (k) Front view of ovary. (l) Bract. (m) Bracteole. (n) Ovary with epigynous glands. (o) Labellum, flattened under a glass plate to show its fully expanded shape.

Photographs (a,b) by Mukdamas Ruengrit and (c–o) by Thawatphong Boonma.

Boesenbergia calcicola Boonma, Saensouk & P.Saensouk

Diagnosis. Boesenbergia calcicola is morphologically similar to B. petiolata Sirirugsa in having a terminal inflorescence, lanceolate bracts, a broadly ovate to nearly orbicular labellum when flattened, and an anther crest absent, but differs by its inflorescence conspicuously exserted beyond the leafy shoot (vs. enclosed within or only shortly exserted from the upper leaf sheaths), shorter bracts, 1.5–2.5 cm long (vs. 3–4 cm long), shorter flowers, 2.0–2.5 cm long in lateral projection (vs. c. 4 cm long), a shorter calyx, 3.2–4.8 mm long (vs. c. 5 mm long), a floral tube 1.5–2.5 cm long and sparsely puberulent ...

Etymology: The specific epithet “calcicola” is derived from the Latin calx (genitive calcis), meaning “lime” or “limestone”, and -cola, meaning “dweller”, referring to the occurrence of the species on limestone substrates in Phu Pha Man District, Khon Kaen Province, northeastern Thailand.

 Thawatphong Boonma, Surapon Saensouk, Piyaporn Saensouk, Mukdamas Ruengrit, Pathomthat Srisuk, Prasert Ruannakarn and Min Khant Naing. 2026. Further Botanical Exploration of Limestone Karst Habitats in Northeastern Thailand Reveals a New Yellow-Flowered Species of Boesenbergia Kuntze (Zingiberaceae). Life. 2026, 16(9), 1480; DOI: doi.org/10.3390/life16091480 [4 September 2026]

[Botany • 2026] Henckelia moniliformis (Gesneriaceae) • A New Species from North-Eastern Thailand

Henckelia moniliformis Sirim., 

in Sirimongkol, Tetsana et Middleton, 2026. 

เศวตนาด้วง หรือ ดาวสร้อยไข่มุก  ||  DOI: doi.org/10.20531/tfb.2026.54.1.06  

 facebook.com/ForestHerbarium

Abstract

The new species Henckelia moniliformis (Gesneriaceae) is described from North-Eastern Thailand. A key to the species of Henckelia in Thailand is provided, along with illustrations, notes on the ecology and the IUCN conservation status of the new species.

Keywords: Henckelia amplexifolia, Henckelia nakianensis, Lamiales, revision,taxonomy

Henckelia moniliformis Sirim.:
A.–C. habitat; D. lower leaves; E. flower, side view; F. flower, front view; G. fruit; H. eglandular hairs.

Photos by Naiyana Tetsana.

Henckelia moniliformis Sirim.:
 A. shows undeveloped leaf; B. shows pair of small leaves; C. flower dissection; D. shows moniliform hairs; E. & F. 100X moniliform hairs; G. fruits; H. seeds.

 A.–H. photos by Sukontip Sirimongkol.

Henckelia moniliformis Sirim. sp. nov.

This new species is allied to Henckelia amplexifolia and H. nakianensis in having a campanulate corolla tube which is less than 1 cm long, but differs in having one caducous bract (two persistent bracts in H. amplexifolia and H. nakianensis), two flowers per inflorescence (vs mostly more than two flowers per inflorescence), calyx persistent (vs calyx caducous), two lobes of upper lip hooded (vs two lobes of upper lip straight), anthers with dense moniliform hairs only on the lower half (vs anthers glabrous), staminodes apparently lacking (vs present) and orthocarpic fruit (vs  plagiocarpic  fruit).  It  also  differs  from  H. amplexifolia in having a caulescent habit (acaulescent in H. amplexifolia) and lacking stolons (present in H. amplexifolia) and differs from H. nakianensis in having more than one leaf (only one leaf in H. nakianensis) and the curved filaments (filaments straight in H. nakianensis)

  

 

Sukontip Sirimongkol, Naiyana Tetsana, David J. Middleton. 2026. A New Species of Henckelia (Gesneriaceae) from North-Eastern Thailand. Thai Forest Bulletin (Botany), 54(1); 58–63. DOI: doi.org/10.20531/tfb.2026.54.1.06 [2026-05-20] 

 facebook.com/ForestHerbarium/posts/1268341508716479

"เศวตนาด้วง" พืชชนิดใหม่ของโลก

พืชชนิดใหม่ของโลก ตีพิมพ์ในวารสาร Thai Forest Bulletin (Botany) vol. 54(1):58-63. 2026 โดย ดร. สุคนธ์ทิพย์ ศิริมงคล และ ดร. นัยนา เทศนา กลุ่มงานพฤกษศาสตร์ป่าไม้ สำนักวิจัยการอนุรักษ์ป่าไม้และพันธุ์พืช กรมอุทยานแห่งชาติ สัตว์ป่า และพันธุ์พืช ร่วมกับ Dr David J. Middleton นักพฤกษศาสตร์จากสวนพฤกษศาสตร์เอดินบะระ สกอตแลนด์ ผู้เชี่ยวชาญพืชวงศ์ชาฤาษี (Gesneriaceae) ของโครงการพรรณพฤกษชาติประเทศไทย (Flora of Thailand) ซึ่งพรรณไม้ชนิดนี้พบโดยทีมสำรวจพรรณไม้ภายใต้โครงการวิจัยความหลากหลายของพันธุ์พืชในระบบนิเวศเขาหินปูน บริเวณอำเภอนาด้วง จังหวัดเลย โดยตัวอย่างพรรณไม้ต้นแบบ (Holotype) N. Tetsana et al. หมายเลข 2974 ถูกเก็บรักษาไว้ที่หอพรรณไม้ กรมอุทยานแห่งชาติสัตว์ป่า และพันธุ์พืช (BKF)

เศวตนาด้วง หรือ ดาวสร้อยไข่มุก ชื่อพฤกษศาสตร์ Henckelia monilformis Sirim. จัดอยู่ในวงศ์ชาฤาษี (Gesneriaceae) เป็นพืชล้มลุกปีเดียว ขนาดเล็ก ใบเรียงตรงข้าม โดยใบคู่แรกเจริญเติบโตเต็มที่ใบเดียว ส่วนใบคู่ที่สองมีขนาดขนาดเล็ก ดอกออกเป็นช่อกระจุกจำนวน 2-8 ช่อ แต่ละช่อมี 2 ดอก ออกตามซอกใบ หรือดอกช่อล่างสุดออกติดโคนเส้นกลางใบ ดอกสีขาวรูประฆัง ยาว 4-5 มิลลิเมตร. กลีบดอก 5 กลีบ 2 กลีบด้านบนม้วนงอ 3 กลีบดอกด้านล่าง ปลายแผ่ออก เกสรเพศผู้ที่สมบูรณ์ 2 อัน ด้านล่างอับเรณูมีขนแบบเซลล์เรียงต่อกันคล้ายสร้อยไข่มุก

ปัจจุบันเศวตนาด้วง (เศวต=ขาว) เป็นพืชถิ่นเดียวของประเทศไทย พบขึ้นกระจายเฉพาะพื้นที่เขาหินปูนบริเวณของจังหวัดเลย บริเวณวัดถ้ำผาดำสันติธรรม อ.นาด้วง จ. เลย ซึ่งมีจำนวนประชากรค่อนข้างน้อย พบประมาณ 100-150 ต้น ในพื้นที่ประมาณ 2-3 ตารางเมตร บริเวณที่พบอยู่ในเขต ป่าสงวนแห่งชาติป่าโคกผาดำ 

สถานภาพการอนุรักษ์จัดเป็นพืชใกล้สูญพันธุ์ (Endangered - EN) ตามเกณฑ์ของ IUCN พบเฉพาะจากแหล่งที่เก็บตัวอย่างพรรณไม้ต้นแบบเท่านั้น ซึ่งไม่ได้เป็นพื้นที่อนุรักษ์คุ้มครอง ในฤดูแล้ง พืชอาจถูกรบกวนโดยนักท่องเที่ยว ยังไม่พบแหล่งกระจายพันธุ์ของพืชชนิดนี้เพิ่มเติม การสำรวจพืชชนิดนี้ในแหล่งหินปูนอื่น ๆ ในภูมิภาคนี้อย่างเข้มข้นคาดว่าจะนำไปสู่การค้นพบประชากรเพิ่มเติม ซึ่งมีความเป็นไปได้ว่าถิ่นที่อยู่อาศัยที่เหมาะสมของพืชชนิดนี้มีจำกัด

การอนุรักษ์ถิ่นที่อยู่เขาหินปูนหย่อมเล็ก ๆ โดยการประกาศเป็นพื้นที่อนุรักษ์ความหลากหลายทางชีวภาพนอกเขตพื้นที่คุ้มครอง หรือ Other Effective Area-based Conservation Measures: OECMs เป็นแนวทางหนึ่งที่ช่วยอนุรักษ์ถิ่นที่อยู่อาศัย รวมถึงการเก็บรักษาเมล็ดในธนาคารเมล็ด (Seed Bank) ก็เป็นตัวช่วยที่สำคัญ

[Botany • 2025] Polyalthia acuminatissima & P. chiangmaica, P. miliusifolia ... (Annonaceae: Miliuseae) • Uncovering Five New Species of Polyalthia from Thailand: Molecular and Morphological Congruence

 

พงศ์พะงา Polyalthia acuminatissima Wiya, Damth. & Chaowasku; 
มธุรสา P. esanensis Wiya, Damth. & Chaowasku; 
บุษบาดง P. chiangmaica Wiya, Damth. & Chaowasku; 
ไพรผกา P. maxwelliana Wiya, Chanthamrong & Chaowasku;
พนาศัย P. miliusifolia Wiya, Chanthamrong & Chaowasku

in Wiya, Damthongdee, Chanthamrong, Ue-aree et Chaowasku, 2025. 

DOI: doi.org/10.5852/ejt.2025.1022.3093 

 facebook.com/ThaiBGO

Abstract 

Based on molecular phylogenetic analyses using seven plastid DNA markers (matK, rbcL, ndhF and ycf1 exons; trnL intron; psbA-trnH and trnL-trnF intergenic spacers) and detailed morphological investigations, five new species of Polyalthia Blume (Annonaceae Juss.) from Thailand are recognized, described and illustrated. These species are: Polyalthia acuminatissima Wiya, Damth. & Chaowasku sp. nov. (from Nakhon Phanom Province, northeastern region), P. esanensis Wiya, Damth. & Chaowasku sp. nov. (from eastern and northeastern regions), P. chiangmaica Wiya, Damth. & Chaowasku sp. nov. (from Chiang Mai Province, northern region), P. maxwelliana Wiya, Chanthamrong & Chaowasku sp. nov. and P. miliusifolia Wiya, Chanthamrong & Chaowasku sp. nov. (both from Kanchanaburi Province, southwestern region). All five species belong to one of the three major clades within the genus. Three of them (P. acuminatissima, P. esanensis and P. chiangmaica) were previously misidentified as P. evecta (Pierre) Finet & Gagnep., which is polyphyletic. Comparisons with their phylogenetically related or morphologically similar species are provided and a key to the species of this major clade occurring in Thailand is included. The conservation status of all five new species is provisionally assessed as Data Deficient. 

Keywords: Magnoliids, Malmeoideae, molecular phylogeny, systematics, taxonomy

 

Chattida Wiya, Anissara Damthongdee, Kithisak Chanthamrong, Phasit Ue-aree and Tanawat Chaowasku. 2025. Uncovering Five New Species of Polyalthia (Annonaceae, Miliuseae) from Thailand: Molecular and Morphological Congruence.  European Journal of Taxonomy. 1022(1), 243-276. DOI: doi.org/10.5852/ejt.2025.1022.3093 [2025-10-14]

 facebook.com/ThaiBGO/posts/1449924910496891

พืชชนิดใหม่ของโลกวงศ์กระดังงา 5 ชนิด จากประเทศไทย 

นักอนุกรมวิธานพืช องค์การสวนพฤกษศาสตร์ ร่วมค้นพบ

ดร.ฉัตรธิดา วิยา นักอนุกรมวิธานพืช องค์การสวนพฤกษศาสตร์ ร่วมกับทีมวิจัย นำโดย รองศาสตราจารย์ ดร.ธนวัฒน์ เชาวสกู ภาควิชาชีววิทยา คณะวิทยาศาสตร์ มหาวิทยาลัยเชียงใหม่  ดร.อานิสรา ดำทองดี นักวิจัยหลังปริญญาเอก นายกิติศักดิ์ ฌานธำรง นักวิจัยอิสระ และนายพสิษฐ์ เอื้ออารีย์ ผู้ช่วยนักวิจัย กรมอุทยานแห่งชาติ สัตว์ป่า และพันธุ์พืช ร่วมกันค้นพบพืชชนิดใหม่ของโลกในวงศ์กระดังงา (Annonaceae) สกุลกล้วยเต่า (𝙋𝙤𝙡𝙮𝙖𝙡𝙩𝙝𝙞𝙖 Blume) จำนวน 5 ชนิด คือ

มธุรสา (𝙋𝙤𝙡𝙮𝙖𝙡𝙩𝙝𝙞𝙖 𝙚𝙨𝙖𝙣𝙚𝙣𝙨𝙞𝙨 Wiya, Damth. & Chaowasku) เป็นไม้ต้นขนาดเล็ก สูงประมาณ 1.5 เมตร พบที่จังหวัดอำนาจเจริญและอุดรธานี คำระบุชนิดแสดงถึงแหล่งที่พบ คือภาคตะวันออกเฉียงเหนือ หรืออีสาน 

พนาศัย (𝙋𝙤𝙡𝙮𝙖𝙡𝙩𝙝𝙞𝙖 𝙢𝙞𝙡𝙞𝙪𝙨𝙞𝙛𝙤𝙡𝙞𝙖 Wiya, Chanthamrong & Chaowasku) เป็นไม้ต้นขนาดเล็ก สูงประมาณ 60 เซนติเมตร พบที่จังหวัดกาญจนบุรี คำระบุชนิดแสดงถึงลักษณะใบที่คล้ายกับใบของพืชในสกุลระฆังสยาม (Miliusa Lesch. ex A.DC.) บางชนิด

ไพรผกา (𝙋𝙤𝙡𝙮𝙖𝙡𝙩𝙝𝙞𝙖 𝙢𝙖𝙭𝙬𝙚𝙡𝙡𝙞𝙖𝙣𝙖 Wiya, Chanthamrong & Chaowasku) เป็นไม้ต้นขนาดเล็ก สูง 1.5–4 เมตร พบที่จังหวัดกาญจนบุรี คำระบุชนิดตั้งขึ้นเพื่อเป็นเกียรติแก่ Mr. James Franklin Maxwell (2488–2558) นักสำรวจและเก็บตัวอย่างพรรณไม้ไทยผู้มีผลงานโดดเด่น และเป็นหนึ่งในผู้ร่วมก่อตั้งหอพรรณไม้ภาควิชาชีววิทยา คณะวิทยาศาสตร์ มหาวิทยาลัยเชียงใหม่ (CMUB) พร้อมทั้งเป็นภัณฑารักษ์คนแรก

บุษบาดง (𝙋𝙤𝙡𝙮𝙖𝙡𝙩𝙝𝙞𝙖 𝙘𝙝𝙞𝙖𝙣𝙜𝙢𝙖𝙞𝙘𝙖 Wiya, Damth. & Chaowasku) เป็นไม้พุ่ม สูงประมาณ 6 เมตร พบที่จังหวัดเชียงใหม่ คำระบุชนิดแสดงถึงแหล่งที่พบ คือจังหวัดเชียงใหม่

พงศ์พะงา (𝙋𝙤𝙡𝙮𝙖𝙡𝙩𝙝𝙞𝙖 𝙖𝙘𝙪𝙢𝙞𝙣𝙖𝙩𝙞𝙨𝙨𝙞𝙢𝙖 Wiya, Damth. & Chaowasku) เป็นไม้ต้นขนาดเล็ก สูง 1–2 เมตร พบที่จังหวัดนครพนม คำระบุชนิดแสดงถึงลักษณะปลายใบที่มักจะเรียวแหลมและยืดยาวอย่างเด่นชัด

พืชชนิดใหม่ทั้ง 5 ชนิดนี้ มีลักษณะดอกที่คล้ายคลึงกัน จึงจำเป็นต้องใช้ข้อมูลลำดับเบสดีเอ็นเอเพื่อช่วยในการกำหนดขอบเขตชนิดและสถานะทางอนุกรมวิธาน อนึ่ง พบว่าต้นมธุรสา บุษบาดง และพงศ์พะงา เคยถูกระบุชนิดเป็น 𝙋𝙤𝙡𝙮𝙖𝙡𝙩𝙝𝙞𝙖 𝙚𝙫𝙚𝙘𝙩𝙖 (Pierre) Finet & Gagnep. แต่ข้อมูลสัณฐานวิทยาและวิวัฒนาการชาติพันธุ์เชิงโมเลกุลสามารถแยกพืชทั้ง 3 ชนิด และ 𝙋. 𝙚𝙫𝙚𝙘𝙩𝙖 ออกจากกันได้ ผลงานวิจัยนี้ได้ถูกตีพิมพ์ในวารสาร European Journal of Taxonomy เล่มที่ (Volume) 1022 หน้าที่ 243–276 (DOI: doi.org/10.5852/ejt.2025.1022.3093)

อย่างไรก็ตาม ข้อมูลด้านการกระจายพันธุ์และขนาดประชากรของพืชชนิดใหม่ทั้ง 5 ชนิดยังไม่เพียงพอต่อการประเมินสถานภาพการอนุรักษ์ ปัจจุบันองค์การสวนพฤกษศาสตร์ได้ดำเนินโครงการสำรวจภาคสนามเพื่อรวบรวมข้อมูลการกระจายพันธุ์และขนาดประชากรของพืชในสกุลกล้วยเต่าเพิ่มเติมเพื่อใช้ประเมินสถานภาพการอนุรักษ์เบื้องต้นและจัดลำดับความเร่งด่วนของพืชที่มีความเสี่ยงต่อการสูญพันธุ์ อันจะนำไปสู่การกำหนดแนวทางการอนุรักษ์ที่เหมาะสมต่อไป โดยโครงการดังกล่าวได้รับการสนับสนุนงบประมาณจากกองทุนส่งเสริมวิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม (กองทุน ววน.)

ในด้านการใช้ประโยชน์ พบว่า “มธุรสา” มีดอกที่มีกลิ่นหอมหวาน จึงมีศักยภาพในการพัฒนาเป็นไม้ดอกหอม นอกจากนี้ พืชทั้ง 5 ชนิด ยังมีแนวโน้มในการพัฒนาเป็นพืชสมุนไพร เนื่องจากมีรายงานการพบสารทุติยภูมิหลายกลุ่มที่แสดงฤทธิ์ทางเภสัชวิทยาในพืชสกุลนี้ ปัจจุบันนักอนุกรมวิธานพืชขององค์การสวนพฤกษศาสตร์ได้หารือร่วมกับอาจารย์และนักวิจัยจากมหาวิทยาลัยเชียงใหม่ ได้แก่ ภาควิชาเคมี และศูนย์วิจัยวิทยาศาสตร์สิ่งแวดล้อม คณะวิทยาศาสตร์ โดยมุ่งพัฒนาวิธีการสกัดสารจากพืชชนิดใหม่ให้มีประสิทธิภาพทั้งเชิงคุณภาพและปริมาณของสารสกัด พร้อมทั้งทดสอบคุณสมบัติทางกายภาพและชีวภาพ เพื่อยืนยันคุณสมบัติของสารที่ได้จากพืช อันจะนำไปสู่การสนับสนุนการใช้ประโยชน์จากพืชควบคู่กับการอนุรักษ์ความหลากหลายทางชีวภาพอย่างยั่งยืน

เขียนและเรียบเรียง: ฉัตรธิดา วิยา และคณะผู้วิจัย

[Mollusca • 2026] Landouria tumpeesuwanorum & L. flagellolonga • Molecular Phylogeny of recognised Thai Landouria Species (Gastropoda: Camaenidae), with Descriptions of Two New Species

 

Landouria tumpeesuwanorum & L. flagellolonga  

 Nahok & K. Tanmuangpak, 

in Nahok, Chanlabut et Tanmuangpak, 2026. 

DOI: doi.org/10.3897/zookeys.1278.172545

Abstract

The molecular phylogeny and morphological–anatomical characteristics of the terrestrial snail genus Landouria Godwin-Austen, 1918 from Thailand are investigated, and we describe two new species. Phylogenetic analysis of 11 recognised Thai Landouria species reveal that these species are phylogenetically well separated from each other by mtDNA phylogeny and COI sequence divergences of 0.048–0.192. Landouria tumpeesuwanorum sp. nov. is described from a limestone hill in Nong Bua Lamphu Province, northeastern Thailand; it is characterised by its angulated whorls, a strongly keeled shell, and small flagellum with curved ends. The second new species, Landouria flagellolonga sp. nov. is described from a limestone hill in Sa Kaeo Province, eastern Thailand. It has a conical-lenticular, sharply keeled shell, and a very long, slender flagellum.

Key words: 16S rRNA, Camaenidae, COI, genitalia, integrative systematics, phylogeny, taxonomy, terrestrial snail, Thailand

Systematics

Family Camaenidae Pilsbry, 1895

Subfamily Bradybaeninae Pilsbry, 1934

Tribe Aegistini Kuroda & Habe, 1949

Genus Landouria Godwin-Austen, 1918

 

Living adults of two Landouria new species.
A. Landouria tumpeesuwanorum sp. nov. (paratype: NHLRU027); B. L. flagellolonga sp. nov. (paratype: ZCPRU-0050).

Landouria flagellolonga Nahok & K. Tanmuangpak, sp. nov.

Etymology. Specific epithet derived from Latin word longus, meaning “long” and referring to the elongated flagellum of this species.

Diagnosis. Shell small, light brown-corneous, sharply keeled. Flagellum very long, epiphallus long and slender; penis long, cylindrical, dilated at its middle part; vagina and free oviduct short. Radula with lanceolate central and lateral teeth.

Landouria tumpeesuwanorum Nahok & K. Tanmuangpak, sp. nov.

Diagnosis. Shell large, brownish-corneous, angulated whorls, strongly keeled. Flagellum small with blunt ends; epiphallus cylindrical and abruptly tapering at its distal part; penis swollen at its basal; vagina large and bulged. Radula with triangular central and lateral teeth.

Etymology. In honour of Assoc. Prof. Chanidaporn Tumpeesuwan and Sakboworn Tumpeesuwan, Thai malacologists and our beloved advisor and co-advisor, respectively, who initiated the taxonomic study of Landouria in Thailand and whose inspiration has led to our study of molluscs.

 Benchawan Nahok, Utain Chanlabut and Kitti Tanmuangpak. 2026. Molecular Phylogeny of recognised Thai Landouria Species (Gastropoda, Camaenidae), with Descriptions of Two New Species. ZooKeys. 1278: 181-200. DOI: doi.org/10.3897/zookeys.1278.172545 [28 Apr 2026]

[Botany • 2026] Nymphanthus belliflorus (Phyllanthaceae) • A New Species from Thailand

 

Nymphanthus belliflorus P. Sukkharom, Chantar. & Pornp., 

in Sukkharom, Chantaranothai et Pornpongrungrueng, 2026. 

ว่านธรณีสารเล็ก  ||  DOI: doi.org/10.7717/peerj.20559 

Abstract

Nymphanthus belliflorus, a newly described species from the northeastern part of Thailand, is the most similar to N. chantaranothaii, N. glaucescens and N. huamotensis in having staminate flowers with four sepals bearing long-fimbriate margins and the pistillate flowers composed of 5–6 sepals with long-fimbriate margins. However, it is distinguished by its swollen stem base, young branchlets that are glabrous, disc glands of staminate flowers that are obdeltoid and yellow-reddish in color, long pedicel of pistillate flowers (3.2–4.8 cm long) and fruits (3.5–5.5 cm long). The description, distribution, ecological information and provisional conservation status are provided.

Keywords: Eriococcus, Morphology, Phyllantheae, Phyllanthus, Taxonomy, Section Nymphanthus

Nymphanthus belliflorus P. Sukkharom, Chantar. & Pornp., sp. nov.
 (A) Habit. (B) Leaf (adaxial side). (C) Leaf (abaxial side). (D) Stipule. (E) Staminate flower. (F) Pistillate flower. (G) Mature capsule.

drawn by Piya Sukkharom.

Nymphanthus belliflorus.
(A) Habit. (B) Staminate flowers. (C) Pistillate flower. (D) Mature capsule. (E) Swollen stem base. (A) & (E) photos by Piya Sukkharom, (B–D) photos by Silakan Khunnok.

Nymphanthus belliflorus P. Sukkharom, Chantar. & Pornp., sp. nov. 

Diagnosis. Nymphanthus belliflorus is distinguished from other species of Nymphanthus by a combination of swollen stem base, long-fimbriate sepal margins in both staminate and pistillate flowers, obdeltoid, yellow to reddish disc glands in staminate flowers, and long pedicels in pistillate flowers and fruits (3.2–4.8 cm long and 3.5–5.5 cm long, respectively).

Etymology. The specific epithet refers to the beautiful flowers of this species.

Vernacular name. Wan thorani san lek (proposed here).

Distribution. Khon Kaen and Sakon Nakhon Provinces in the northeast of Thailand.

Ecology. Nymphanthus belliflorus grows on sandy soil with organic matter found in the ecotone between mixed deciduous and dry dipterocarp forest, at 240–285 m elevation.

Piya Sukkharom, Pranom Chantaranothai and Pimwadee Pornpongrungrueng​. 2026. Nymphanthus belliflorus (Phyllanthaceae), A New Species from Thailand. PeerJ. 14:e20559. DOI: doi.org/10.7717/peerj.20559 [January 21, 2026]

[PaleoMammalogy • 2023] Pachypanthera piriyai • A new large pantherine and a sabre-toothed cat (Carnivora: Felidae) from the late Miocene hominoid-bearing Khorat sand pits, Nakhon Ratchasima Province, northeastern Thailand

Pachypanthera piriyai   

de Bonis, Chaimanee, Grohé, Chavasseau, Mazurier, Suraprasit & Jaeger, 2023

  

DOI: 10.1007/s00114-023-01867-4

  Researchgate.net/publication/373162644

 facebook.com/ASRUChula 

 

Abstract

We describe two large predators from the hominoid-bearing Khorat sand pits, Nakhon Ratchasima Province, northeastern Thailand: a new genus of pantherine, Pachypanthera n. gen., represented by partial mandible and maxilla and an indeterminate sabre-toothed cat, represented by a fragment of upper canine. The morphological characters of Pachypanthera piriyai n. gen. n. sp., notably the large and powerful canine, the great robustness of the mandibular body, the very deep fossa for the m. masseter, the zigzag HSB enamel pattern, indicate bone-cracking capacities. The genus is unique among Felidae as it has one of the most powerful and robust mandibles ever found. Moreover, it may be the oldest known pantherine, as other Asian pantherines are dated back to the early Pliocene. The taxa we report here are the only carnivorans known from the late Miocene of Thailand. Although the material is rather scarce, it brings new insights to the evolutionary history of Neogene mammals of Southeast Asia, in a geographic place which is partly “terra incognita.”

Keywords: Asia, Felidae, New taxon, Bone cracking, Late Miocene, Sabre-toothed cat, Pantherine

Order Carnivora Bowdich, 1821

Sub-order Feliformia Kretzoi, 1945

Family Felidae Batsch, 1788

Sub-family Felinae Batsch, 1788

Pachypanthera n. gen.

Etymology: from the greek “Pachy” = thick.

 

Digital reconstruction of the mandible of Pachypanthera piriyai n. gen. n. sp. (a) in comparison with the mandible of Panthera leo (UPPal CAR-5-001) (b) in occlusal view. Scale bar = 20 mm

Right maxilla of Pachypanthera piriyai n. gen. n. sp. (CUF-KR-2).
a Occlusal view; b medial view; c lateral view (scale bar = 20 mm)

Pachypanthera piriyai n. gen. n. sp., left hemi-mandible CUF-KR-1.
a Occlusal view (stereopair); b inferior view; c lateral view; d medial view (scale bar = 20 mm)

Pachypanthera piriyai n. sp

Origin of the name: in honor of Piriya Vachajitpan, who played a critical part in recovering the fossils.

Holotype (CUF-KR-1): left hemi-mandible with the alveoli for i1–i3, canine alveolus, remains of roots of p3, p4 and partially broken off m1 crown.

 

Locality: Khorat sand pit, Nakhon Ratchasima Province, northeastern Thailand

Age: late Miocene, 9 to 6 Ma.

 

 

L. de Bonis, Y. Chaimanee, C. Grohé, O. Chavasseau, A. Mazurier, K. Suraprasit and J.J. Jaeger. 2023. A new large pantherine and a sabre-toothed cat (Mammalia, Carnivora, Felidae) from the late Miocene hominoid-bearing Khorat sand pits, Nakhon Ratchasima Province, northeastern Thailand. The Science of Nature. 110, 42. DOI: 10.1007/s00114-023-01867-4

 facebook.com/ASRUChula/posts/688793099932089 

 Researchgate.net/publication/373162644_A_new_large_pantherine_from_the_late_Miocene_hominoid-bearing_Khorat_sand_pits

[Botany • 2026] Colocasia sookchaloemiae (Araceae) • A New Species from northeastern Thailand

Colocasia sookchaloemiae Chatan & Promprom, 

in Promprom, Munglue, Pasorn, Lanorsavanh et Chatan, 2026.  

 DOI: doi.org/10.3897/phytokeys.269.175203  

Abstract

Colocasia sookchaloemiae (Araceae) is described from Phu Pha Yol National Park (northeastern Thailand). It is morphologically similar to C. fallax, from which it differs in having seasonal dormancy (vs. evergreen), broader and non-glaucous laminae (vs. narrower and slightly glaucous beneath), a speckled green ovary (vs. mostly green), a convex stigma with a depressed center (vs. 3-lobed), a sparsely hairy sterile interstice (vs. glabrous), and a thicker stipitate appendix (vs. slender, often sessile, or shortly stipitate). A comparative study of living plants, cultivated specimens, and herbarium material (including types) supports its recognition as a distinct species. The new taxon grows on rocky cliffs in dry dipterocarp and mixed deciduous forests at 350–400 m a.s.l., and it is currently known from Mukdahan and Sakon Nakhon provinces. A preliminary IUCN assessment indicates that the species is Data Deficient (DD).

Key words: Asia, new species, taxonomy

Colocasia sookchaloemiae.
A. Opened inflorescence with parts removed; B. Lower part of the spadix showing pistillodes at the base, pistillate flower zone, sterile interstice, and part of the staminate zone; C. Upper part of the spadix and appendix; D. Enlarged view of the lower part of the spadix; E, F. Staminate flower zone, stipe, and lower part of the appendix; G, H. Appendix and adaxial side of the spathe (showing dirty yellow to pale orange-yellow coloration near the apex).

Colocasia sookchaloemiae. A–C. Habit and habitat.

 Colocasia sookchaloemiae Chatan & Promprom, sp. nov.

 

Diagnosis. Colocasia sookchaloemiae differs from C. fallax in having seasonal dormancy (vs. evergreen); broader (11–25 cm) and non-glaucous lamina [vs. narrower (3.5–15 cm) and slightly glaucous beneath]; larger (2.3–3.1 mm in diameter), speckled green ovary and a convex stigma with a depressed center [vs. smaller ovary (ca. 1.1 mm in diameter), stigma 3-lobed]; pistillate zone with basal rows of pistillodes (vs. rows of nail-/peg-like staminodes); sterile interstice and staminate zone sparsely hairy (vs. glabrous); sterile interstice shape cylindrical and slightly constricted (vs. tapering); appendix thicker, ivory, and clearly stipitate (vs. slender, often sessile/shortly stipitate, creamy-yellow to purple). Details of the morphological comparison between the new species and C. fallax are shown in Table 1.

...

 

 Wilawan Promprom, Phukphon Munglue, Pattana Pasorn, Soulivanh Lanorsavanh and Wannachai Chatan. 2026. Colocasia sookchaloemiae (Araceae), A New Species from northeastern Thailand. PhytoKeys. 269: 131-140. DOI: doi.org/10.3897/phytokeys.269.175203 [13 Jan 2026]

[Botany • 2025] Camchaya khongchiamensis (Asteraceae: Vernonieae) • A New Species from Thailand

 

Camchaya khongchiamensis Chatan & Promprom, 

in Promprom, Munglue et Chatan. 2025.   

พู่ม่วงงาม  ||  DOI: doi.org/10.1002/ece3.71197  

 Researchgate.net/publication/390252553

 

ABSTRACT

Camchaya khongchiamensis Chatan & Promprom (Asteraceae), a new species from Ubon Ratchathani Province, Thailand, is described and illustrated. It is similar to C. loloana, but clearly different from C. loloana by having a larger size of capitula, involucre, receptacle, and corolla lobe. In addition, it mostly has fewer florets (18–40 [−50]) per capitulum; lower haft whitish, upper haft purplish corolla tubes; sagittate base anthers; and white except for the purple near apex style. A distribution map, pollen morphology, and a table with comparative morphological characters of the new species and its closest relative are provided, as well as the preliminary conservation assessment under the IUCN criteria.

Keywords: classification, conservation assessment, diversity, eastern Thailand, endangered species, flowering plant, plant diversity, taxonomy, Ubon Ratchathani

Camchaya khongchiamensis Chatan & Promprom.
 (A, B) Capitulescences and capitula; (C–E) capitula in lateral, top, and bottom views, respectively; (F) upper side of phyllaries (from left to right: Inner ones to outer ones); (G) under side of phyllary (inner one); (H) receptacle.

 

Camchaya khongchiamensis Chatan & Promprom:
(A) Habitat; (B) Habit.

Camchaya khongchiamensis Chatan & Promprom Sp. Nov. 

Wilawan Promprom, Phukphon Munglue and Wannachai Chatan. 2025. Camchaya khongchiamensis Chatan & Promprom (Asteraceae: Vernonieae), a New Species from Thailand. Ecology and Evolution. DOI: doi.org/10.1002/ece3.71197 [27 March 2025]

 Researchgate.net/publication/390252553_Camchaya_khongchiamensis_a_New_Species_From_Thailand