[Botany • 2026] Henckelia moniliformis (Gesneriaceae) • A New Species from North-Eastern Thailand

Henckelia moniliformis Sirim., 

in Sirimongkol, Tetsana et Middleton, 2026. 

เศวตนาด้วง หรือ ดาวสร้อยไข่มุก  ||  DOI: doi.org/10.20531/tfb.2026.54.1.06  

 facebook.com/ForestHerbarium

Abstract

The new species Henckelia moniliformis (Gesneriaceae) is described from North-Eastern Thailand. A key to the species of Henckelia in Thailand is provided, along with illustrations, notes on the ecology and the IUCN conservation status of the new species.

Keywords: Henckelia amplexifolia, Henckelia nakianensis, Lamiales, revision,taxonomy

Henckelia moniliformis Sirim.:
A.–C. habitat; D. lower leaves; E. flower, side view; F. flower, front view; G. fruit; H. eglandular hairs.

Photos by Naiyana Tetsana.

Henckelia moniliformis Sirim.:
 A. shows undeveloped leaf; B. shows pair of small leaves; C. flower dissection; D. shows moniliform hairs; E. & F. 100X moniliform hairs; G. fruits; H. seeds.

 A.–H. photos by Sukontip Sirimongkol.

Henckelia moniliformis Sirim. sp. nov.

This new species is allied to Henckelia amplexifolia and H. nakianensis in having a campanulate corolla tube which is less than 1 cm long, but differs in having one caducous bract (two persistent bracts in H. amplexifolia and H. nakianensis), two flowers per inflorescence (vs mostly more than two flowers per inflorescence), calyx persistent (vs calyx caducous), two lobes of upper lip hooded (vs two lobes of upper lip straight), anthers with dense moniliform hairs only on the lower half (vs anthers glabrous), staminodes apparently lacking (vs present) and orthocarpic fruit (vs  plagiocarpic  fruit).  It  also  differs  from  H. amplexifolia in having a caulescent habit (acaulescent in H. amplexifolia) and lacking stolons (present in H. amplexifolia) and differs from H. nakianensis in having more than one leaf (only one leaf in H. nakianensis) and the curved filaments (filaments straight in H. nakianensis)

  

 

Sukontip Sirimongkol, Naiyana Tetsana, David J. Middleton. 2026. A New Species of Henckelia (Gesneriaceae) from North-Eastern Thailand. Thai Forest Bulletin (Botany), 54(1); 58–63. DOI: doi.org/10.20531/tfb.2026.54.1.06 [2026-05-20] 

 facebook.com/ForestHerbarium/posts/1268341508716479

"เศวตนาด้วง" พืชชนิดใหม่ของโลก

พืชชนิดใหม่ของโลก ตีพิมพ์ในวารสาร Thai Forest Bulletin (Botany) vol. 54(1):58-63. 2026 โดย ดร. สุคนธ์ทิพย์ ศิริมงคล และ ดร. นัยนา เทศนา กลุ่มงานพฤกษศาสตร์ป่าไม้ สำนักวิจัยการอนุรักษ์ป่าไม้และพันธุ์พืช กรมอุทยานแห่งชาติ สัตว์ป่า และพันธุ์พืช ร่วมกับ Dr David J. Middleton นักพฤกษศาสตร์จากสวนพฤกษศาสตร์เอดินบะระ สกอตแลนด์ ผู้เชี่ยวชาญพืชวงศ์ชาฤาษี (Gesneriaceae) ของโครงการพรรณพฤกษชาติประเทศไทย (Flora of Thailand) ซึ่งพรรณไม้ชนิดนี้พบโดยทีมสำรวจพรรณไม้ภายใต้โครงการวิจัยความหลากหลายของพันธุ์พืชในระบบนิเวศเขาหินปูน บริเวณอำเภอนาด้วง จังหวัดเลย โดยตัวอย่างพรรณไม้ต้นแบบ (Holotype) N. Tetsana et al. หมายเลข 2974 ถูกเก็บรักษาไว้ที่หอพรรณไม้ กรมอุทยานแห่งชาติสัตว์ป่า และพันธุ์พืช (BKF)

เศวตนาด้วง หรือ ดาวสร้อยไข่มุก ชื่อพฤกษศาสตร์ Henckelia monilformis Sirim. จัดอยู่ในวงศ์ชาฤาษี (Gesneriaceae) เป็นพืชล้มลุกปีเดียว ขนาดเล็ก ใบเรียงตรงข้าม โดยใบคู่แรกเจริญเติบโตเต็มที่ใบเดียว ส่วนใบคู่ที่สองมีขนาดขนาดเล็ก ดอกออกเป็นช่อกระจุกจำนวน 2-8 ช่อ แต่ละช่อมี 2 ดอก ออกตามซอกใบ หรือดอกช่อล่างสุดออกติดโคนเส้นกลางใบ ดอกสีขาวรูประฆัง ยาว 4-5 มิลลิเมตร. กลีบดอก 5 กลีบ 2 กลีบด้านบนม้วนงอ 3 กลีบดอกด้านล่าง ปลายแผ่ออก เกสรเพศผู้ที่สมบูรณ์ 2 อัน ด้านล่างอับเรณูมีขนแบบเซลล์เรียงต่อกันคล้ายสร้อยไข่มุก

ปัจจุบันเศวตนาด้วง (เศวต=ขาว) เป็นพืชถิ่นเดียวของประเทศไทย พบขึ้นกระจายเฉพาะพื้นที่เขาหินปูนบริเวณของจังหวัดเลย บริเวณวัดถ้ำผาดำสันติธรรม อ.นาด้วง จ. เลย ซึ่งมีจำนวนประชากรค่อนข้างน้อย พบประมาณ 100-150 ต้น ในพื้นที่ประมาณ 2-3 ตารางเมตร บริเวณที่พบอยู่ในเขต ป่าสงวนแห่งชาติป่าโคกผาดำ 

สถานภาพการอนุรักษ์จัดเป็นพืชใกล้สูญพันธุ์ (Endangered - EN) ตามเกณฑ์ของ IUCN พบเฉพาะจากแหล่งที่เก็บตัวอย่างพรรณไม้ต้นแบบเท่านั้น ซึ่งไม่ได้เป็นพื้นที่อนุรักษ์คุ้มครอง ในฤดูแล้ง พืชอาจถูกรบกวนโดยนักท่องเที่ยว ยังไม่พบแหล่งกระจายพันธุ์ของพืชชนิดนี้เพิ่มเติม การสำรวจพืชชนิดนี้ในแหล่งหินปูนอื่น ๆ ในภูมิภาคนี้อย่างเข้มข้นคาดว่าจะนำไปสู่การค้นพบประชากรเพิ่มเติม ซึ่งมีความเป็นไปได้ว่าถิ่นที่อยู่อาศัยที่เหมาะสมของพืชชนิดนี้มีจำกัด

การอนุรักษ์ถิ่นที่อยู่เขาหินปูนหย่อมเล็ก ๆ โดยการประกาศเป็นพื้นที่อนุรักษ์ความหลากหลายทางชีวภาพนอกเขตพื้นที่คุ้มครอง หรือ Other Effective Area-based Conservation Measures: OECMs เป็นแนวทางหนึ่งที่ช่วยอนุรักษ์ถิ่นที่อยู่อาศัย รวมถึงการเก็บรักษาเมล็ดในธนาคารเมล็ด (Seed Bank) ก็เป็นตัวช่วยที่สำคัญ

[Botany • 2026] Peliosanthes siamensis (Asparagaceae) • A New Species from northern Thailand

Peliosanthes siamensis Thammar. & Rakarcha, 

in Thammarong, La-ongsri, Tanming et Rakarcha. 2026. 

นางแลวสยาม  ||  DOI: doi.org/10.20531/tfb.2026.54.1.02 

  facebook.com/QSBGcm

Abstract 

Peliosanthes siamensis (Asparagaceae) is described from northern Thailand. A description, distribution, ecology, phenology, notes and illustration are provided. A provisional conservation status of the species in Thailand is also given.

 Keywords: conservation status, flora, limestone, threatened plant

Peliosanthes siamensis Thammar. & Rakarcha:
A. Habit; B. Flowers; C. Inflorescence; D. Adaxial leaf surface; E. Abaxial leaf surface.

Photos A–C. by W. Tanming; D–E. by W. Thammarong from Rakarcha et al. 1087 (QBG).

Peliosanthes siamensis Thammar. & Rakarcha sp. nov. 

นางแลวสยาม

Woranart Thammarong, Woranuch La-ongsri, Wattana Tanming and Sarayut Rakarcha. 2026. Peliosanthes siamensis (Asparagaceae), A New Species from northern Thailand. Thai Forest Bulletin (Botany). 54(1), 13–17. DOI: doi.org/10.20531/tfb.2026.54.1.02 

  facebook.com/QSBGcm/posts/1234274182159023

[Botany • 2025] Ilex inthanonensis (Aquifoliaceae) • A New Species from Thailand

 

Ilex inthanonensis Pruesapan, 

in Pruesapan et van Welzen. 2025. 

 DOI: doi.org/10.20531/tfb.2025.53.2.10

Abstract

A species of Thai Ilex (Aquifoliaceae), I. inthanonensis, is reported new to science. Ilex inthanonensis is glabrous on most parts except puberulent in the infructescences, leaf blade punctate below, fruiting pedicels shorter than or equalling fruit diameter, calyx 4–5-lobed, pyrenes 4–5 with 3–5(–6)-striae slightly elevated dorsally, not sulcate and laterally smooth. A morphological description is provided, just like photos and a line drawing. The new species is critically compared the most resembling species.

Keywords: Ilex chevalieri, Doi Inthanon, taxonomy, Ilex wilsonii, Pseudoaquifolium

Ilex inthanonensis Pruesapan:
A. Fruiting twig showing upper surface of leaves, the colour and lenticels of branchlet (a1) and twig (a2); B. Fruiting twig showing lower surface of leaves and the colour of unripe fruit; C. Punctation on lower surface of leaf; D. Twig with ripe fruits; E. Infructescence showing lobes of stigmas (st); F. Infructescence showing the character of bracts (f1), prophylls (f2) and pedicel (f3); G. Infructescence showing lobes of calyx; H. Fruiting calyx with hairs on surface and margin; J. Prophylls at middle of pedicel; K. Pyrenes.

A–B photos of Tagane et al. T963; a1, a2 & C from Tagane et al. T963 (FU); D photo of Tagane et al. T963; E & G from Tagane et al. T964 (FU); F, H, J–K from Tagane et al. T963 (BKF). Field photos by Hironori Toyama (A–B, D) and specimen photos by Shuichiro Tagane (a1, a2, C, E & G).

Ilex inthanonensis Pruesapan, sp. nov.

Branches lenticellate. Leaves glabrous, punctatebelow. Infructescences fascicles of pseudoracemes and of pseudopanicles, puberulent. Fruits: pedicel 2.5–4 mm long, shorter than or equalling fruit diameter of 3–4 mm; prophylls at base or at middle on pedicels; calyx persistent, 4–5-lobed; stigmas persistent, thinly discoid, (slightly) 4–5-lobed. Pyrenes with dorsally 3–5(–6)-slightly elevated striae, esulcate, laterally smooth. See Table 1 for comparison with resembling species. 

 

Kanchana Pruesapan and Peter C. van Welzen. 2025. Ilex inthanonensis (Aquifoliaceae), A New Species from Thailand. Thai Forest Bulletin (Botany). 53(2); 76–81. DOI: doi.org/10.20531/tfb.2025.53.2.10 [2025-12-09]

 

[Botany • 2025] Aglaia bracteolata (Rubiaceae) • A New Species for Thailand

Aglaia bracteolata  Pannell,
 

in Pannell et Puudjaa, 2025. 

DOI: doi.org/10.20531/tfb.2025.53.2.07

Abstract

A species of Meliaceae, Aglaia bracteolata is newly added to the flora of Thailand. It was first recognized in Suan Hin Pha Ngam Forest Park, Loei Province, and is described and illustrated here. This species is found on the limestone hill, characterized by the presence of Cycas petraea and Dracaena cambodiana. It is also found in Phayao, Lampang and Kanchanaburi Provinces.

Keywords: Flora of Thailand, limestone, dendritic hairs, bracteoles

Aglaia bracteolata
A. Flowering shoot with spiral of leaves and axillary inflorescences; B. Part of inflorescence showing sessile flowers sub-tended by linear bracts and staminal tube with narrow aperture; C. Fruiting shoot with several axillary infructescences; D. Infructescence with transversely cut fruits.

A–B photograph by S. Ruengruea, C photograph by W. Kiewbang, D photograph by N. Tetsana.

Aglaia bracteolata Pannell, sp. nov.

 

Caroline M. Pannell and Pachok Puudjaa. 2025. Aglaia bracteolata (Meliaceae), A New Species for Thailand.  Thai Forest Bulletin (Botany). 53(2), 58–62. DOI: doi.org/10.20531/tfb.2025.53.2.07 [2025-07-24]

[Botany • 2025] Mappianthus kachinensis (Icacinaceae) • A New woody climber from Kachin State, Myanmar

 

Mappianthus kachinensis Utteridge & K.Armstr.,

in Utteridge, Aung, Wheatcroft, Plummer et Armstrong. 2025. 

DOI: doi.org/10.20531/tfb.2025.53.1.04

Drawn by Andrew Brown.

Abstract

Mappianthus kachinensis, a new species currently only known from Kachin State, Putao District, northern Myanmar, is described and illustrated. A detailed description along with etymology, conservation status, and a line illustration are provided for a new species. The genus is still poorly known, and this discovery increases the number of species in Mappianthus to at least three. Problems with species delimitation in the genus are also briefly discussed.

Keywords: Icacinales, Iodes, Mappia, China, Borneo, new taxon, taxonomy

Mappianthus kachinensis Utteridge & K.Armstr.:
A. Habit of flowering stem; B. Detail of main stem showing warty lenticels; C. Leaf node with one peduncle; D. Node with branched tendril; E. Branch of inflorescence showing denser indumentum below flowers; F & G. Hydrated flowers; H. Fruit, side view; J. Fruit on inflorescence.

A–C, F & G from Armstrong et al. 1318; D & E: from Armstrong et al. 1142; H & J from Armstrong et al. 1034. Drawn by Andrew Brown.

Mappianthus kachinensis Utteridge & K.Armstr., sp. nov.

Recognised in the genus Mappianthus by the combination of the following characters: glabrous to sparsely hairy on the vegetative parts, chartaceous, ovate leaves with relatively long petioles to 2.5 cm long, the staminate inflorescence with a peduncle to 6.5 cm long, and the glabrous oblongoid fruits.

Timothy M. A. Utteridge, Mu Mu Aung, Hannah Wheatcroft, Jack Plummer and Kate E. Armstrong. 2025. Mappianthus kachinensis (Icacinaceae), A New woody climber from Kachin State, Myanmar. Thai Forest Bulletin (Botany). 53(1); 25–32. DOI: doi.org/10.20531/tfb.2025.53.1.04

https://x.com/timutteridge/status/1922144930262139210

[Botany • 2024] Psychotria oxyalabastron (Rubiaceae) • A New Species and A New Record of Psychotria from Thailand

 

Psychotria oxyalabastron T.Srisuk & Chamch.,

in Srisuk, Chamchumroon, Chantaranothai et Pornpongrungrueng, 2024.  

 พาโหมดง  || DOI: doi.org/10.20531/tfb.2024.52.2.16 

 facebook.com/PDUatTISTR

Abstract

A new species, Psychotria oxyalabastron, is described, and P. laui is newly recorded from Thailand. The description, distribution area, ecological information and taxonomic note are provided.

Keywords: Gentianales, Psychotria laui, Psychotria oxyalabastron, Psychotrieae, Taxonomy

Psychotria oxyalabastron T.Srisuk & Chamch.:
A. flowering branch; B. stipules, outer surface; C. stipules, inner surface with hairs and colleters; D. floral bud; E. flower, dissection; F. pyrene, side view; G. pyrene, cross section; H. seed, dorsal view; J. seed, ventral view.

Materials A.–E. from Hansen & Smitinand 12045 (E); F.–J. from van Beusekom & Phengklai 925 (K). Drawn by T. Srisuk.

Psychotria oxyalabastron T.Srisuk & Chamch., sp. nov.

Psychotria oxyalabastron is similar to P. cambodiana Pierre ex Pit. in having tomentose, puberulous or pilose indumentum on branches and the lower leaf surface (at least on the venation), bifid or bilobed stipules, elliptic or oblanceolate laminas, loose corymbose-like thyrsiform inflorescences, and glabrous floral buds. However, it differs from P. cambodiana in the glabrous upper leaf surface (vs pilose), glabrous on intercostal areas on the lower leaf surface (vs pilose), acute floral bud apex with corolla protrusion (vs rounded floral bud apex without corolla protrusion), shorter corolla tube 1.3–1.4 mm long (vs 2–2.3 mm long), and the glabrous to sparsely puberulent ovary (vs tomentose or pilose).

Etymology.— The specific epithet ‘oxyalabastron’ refers to the acute shape of the floral bud, and is modified from the Greek “oxy-” for acute, combined with “alabastrum” for floral bud (alabastron = adjective form).

Vernacular.— Pha hom dong (พาโหมดง) (proposed here).

Teerawat Srisuk, Voradol Chamchumroon, Pranom Chantaranothai and Pimwadee Pornpongrungrueng. 2024. A New Species and A New Record of Psychotria (Rubiaceae) from Thailand. Thai Forest Bulletin (Botany). 52(2), 110–117. DOI: doi.org/10.20531/tfb.2024.52.2.16

  facebook.com/PDUatTISTR/posts/1038108714782488

[Botany • 2024] Microchirita radiata, M. simia, etc. • Four New Species of Microchirita (Gesneriaceae: Didymocarpoideae) from Thailand

หยาดอรทัย Microchirita orathaiae Suddee, D.J.Middleton, Tetsana & Puudjaa;

หยาดพระโพธิสัตว์ M. radiata D.J.Middleton, Daonurai, Poompayak & Suddee;

หยาดวานรพักตร์ M. simia D.J.Middleton, Thananth., Tetsana & Suddee

in Middleton, Tetsana, Puudja, Thananthaisong, Daonurai, Poompayak et Suddee, 2024. 

DOI: 10.20531/tfb.2024.52.2.11 

 facebook.com/NTetsana

Abstract

Four new species of Microchirita (Gesneriaceae) from Thailand are described: Microchirita orothaiae, M. puglisiae, M. radiata and M. simia. With the addition of these species, 41 species are now recorded for Thailand.

Keywords: endemic, karst limestone, Microchirita purpurea, M. tubulosa, taxonomy

Microchirita orathaiae Suddee, D.J.Middleton, Tetsana & Puudjaa:
A. Habit; B. Inflorescence; C. Flower, front view; D. Flower, back view.

 Photos by Naiyana Tetsana. 

Microchirita orathaiae Suddee, D.J.Middleton,Tetsana & Puudjaa, sp. nov.

Similar to Microchirita purpurea D.J.Middleton & Triboun in general appearance but differs in the corolla tube pale yellow at the very base inside, dark bluish purple ventrally, somewhat dorsoventrally compressed making corolla mouth wider than high, lateral lobes strongly reflexed (dark purple throughoutor only slightly paler inside at base, not or only slightly dorsoventrally compressed with the corolla mouth mostly as wide as high, lateral lobes erect, not reflexed in M. purpurea) and anthers glabrous (anthers densely long pubescent near junction of upper anther locules and filaments in M. purpurea). 

Type: Thailand, Rayong, Khao Chamao District, ...

Etymology.— The specific epithet is given in honour of the botanical artist Mrs Orathai Kerdkaew, a long-time staff member at BKF.

Vernacular.— Yat o ra thai (หยาดอรทัย) (proposedhere).

Microchirita puglisiae D.J.Middleton, Daonurai, Poompayak & Suddee:
A. Habit; B. Inflorescences; C. Flower, side view; D. Flower, front view.

Photos by Kerkwit Poompayak.

Microchirita puglisiae D.J.Middleton, Daonurai, Poompayak & Suddee, sp. nov.

Differs from all other Microchirita species in the combination of densely tomentose leaves, few-flowered inflorescences, white corolla lobes and narrow corolla tube flaring gradually towards the mouth. 

Type: Thailand, Saraburi, Phra Phutthabat District, ...

Etymology.— The specific epithet is given in honour of Dr Carmen Puglisi (MO) for her contribu-tion to the taxonomy of Thai Gesneriaceae, including in the genus Microchirita.

Vernacular.— Yat tham kra bok (หยาดถ้ำกระบอก) (proposed here).

Microchirita radiata D.J.Middleton, Daonurai, Poompayak & Suddee:
A. Habit; B. Inflorescence; C. Flower, front view; D. Flower, side view.

Photos by Kerkwit Poompayak.

 

Microchirita radiata D.J.Middleton, Daonurai, Poompayak & Suddee, sp. nov.

Similar to Microchirita tubulosa (Craib) A.Weber & D.J.Middleton in general appearance and the large primarily white flowers but differs in the corolla tube orange inside, darker orange ventrally, with many radial brown lines dorsally and ventrally (white or very pale yellow inside, yellow ventrally, without brown lines or these only either side of yellow ventral stripe or rarely with additional very pale lines or dots ventrally in M. tubulosa) and the glabrous anthers (densely white pubescent in M. tubulosa). 

Type: Thailand, Saraburi, Kaeng Khoi District, ...

Etymology.— The specific epithet refers to the brown lines radiating from the narrow part of the tube into the widened upper tube.

Vernacular.— Yat phra pho thi sat (หยาดพระโพธิสัตว์) (proposed here).

Microchirita simia D.J.Middleton, Thananth., Tetsana & Suddee:
A. Habit; B. Flower, side view; C. Flower, front view with purple bar on lower lip; D. Flower, front view without purple bar on lower lip.

Photos by Naiyana Tetsana.

M. simia D.J.Middleton, Thananth., Tetsana & Suddee, sp. nov.

Similar to Microchirita purpurea D.J.Middleton & Triboun in the shape and size of the corolla but differs in the distinctive bright yellow and purple corollas (purple throughout in M. purpurea) and glabrous stamens (hairy at filament insertion in M. purpurea). 

Type: Thailand, Lop Buri, ...

 

Etymology.— The specific epithet is Latin for monkey, in reference to the monkey-like face when viewing the corolla from the front.

Vernacular.— Yat wa non pak (หยาดวานรพักตร์) (proposed here).

David Middleton, Naiyana Tetsana, Pachok Puudja, Theerawat Thananthaisong, Kunanon Daonurai, Kerkwit Poompayak and Somran Suddee. 2024. Four more New Species of Microchirita (Gesneriaceae: Didymocarpoideae) from Thailand. Thai Forest Bulletin (Botany). 52(2), 80–88. DOI: doi.org/10.20531/tfb.2024.52.2.11

  facebook.com/NTetsana/posts/9068869376475650

[Botany • 2024] Dalbergia calcarea (Fabaceae: Dalbergieae) • A New Species from Lao PDR

Dalbergia calcarea Lanors., Mattapha & Lamxay, 

in Mattapha, Lanorsavanh, Lamxay; Souvannakhoummane et Chanthavongsa, 2024. 

 ຄໍາພີ້ເຫຼືອງ  ||  DOI: 10.20531/tfb.2024.52.2.08

Abstract

Dalbergia calcarea, a new species currently only known from the limestone mountains of Khammouan Province, central Laos, is described and illustrated. The key characters such as habit, colour and limb of standard, and number of ovules of the new species are discussed and compared with its closest relatives. A detailed description along with etymology, conservation status, illustrations and colour photographs are provided for a new species. This discovery increases the number of Laotian species in the genus Dalbergia to seventeen taxa.

Keywords: Faboideae, Indo-China, Laos, new taxon, taxonomy

Dalbergia calcarea Lanors., Mattapha & Lamxay: 
A. Leaves and inflorescences; B. Leaf; C. Leaflet; D. Flower; E. Standard, outer surface (left) & inner surface (right); F. Wing petals; G. Keel petals; H. Stamens & calyx; I. Ovary; J. Fruits bearing one seed; K. Fruit bearing 4 seeds.

 A–I: S. Lanorsavanh & V. Lamxay SL1641; J & K: S. Lanorsavanh & K. Souvannakhoummane SL1721. 

Drawn by Keooudone Souvannakhoummane.

Dalbergia calcarea Lanors., Mattapha & Lamxay:
 A. Leaves and inflorescences; B. Close up of flowers; C. Flowers (front view, left; side view, right); D. Wing petals; E. Keel petals; F. Stamens enclosing the ovary, inside the calyx; G. Fruits.

Photos by Soulivanh Lanorsavanh.

Dalbergia calcarea Lanors., Mattapha & Lamxay, sp. nov.

This species is characterised by being a tree, leaves with 9–33 leaflets with equal-sided lateral bases, the limb of the standard petal 7–8 mm long, monadelphous stamens (5+5), a pubescent ovary with 3–6 ovules and glabrous fruits. It resembles Dalbergia pinnata (Lour.) Prain in having a similar shape and size of the leaflets, however, it is distinct by the equal-sided bases of the lateral leaflets (vs strongly unequal-sided in D. pinnata), leaflets pubescent on both sides (pubescent only on lower surface in D. pinnata), longer inflorescences (4–6.5 cm long vs 2–3 cm long in D. pinnata), larger bracts (2–)4–6 × 2–2.5 mm vs ca 0.5 × 0.2 mm in D. pinnata),the limb of the standard petal broadly obovate, 7–8 mm long (vs orbicular, 1–2 mm long in D. pinnata) and ten stamens (vs 9 stamens in D. pinnata). 

Type: Lao PDR, Khammouan Province, Khounkham Distr., Phou Pha Man Hill, mixed deciduous forests on limestone mountains, ca 325 m, ...

Etymology.— The specific epithet refers to the habitat of the species where it grows on the range of karst. 

Vernacular.— ຄໍາພີ້ເຫຼືອງ (Kham pee lueang).

Sawai Mattapha, Soulivanh Lanorsavanh, Vichith Lamxay; Keooudone Souvannakhoummane and Khamfa Chanthavongsa. 2024. Dalbergia calcarea, A New Species of Dalbergia (Fabaceae: Dalbergieae) from Lao PDR. Thai Forest Bulletin (Botany). 52(2), 62–67. DOI:  doi.org/10.20531/tfb.2024.52.2.08

[Botany • 2024] Thaigardenia (Rubiaceae: Gardenieae) • A New Genus distributed from Thailand to South China

T. similis (Craib) K.M.Wong & L.Neo comb. nov., 
T. collinsiae (Craib) K.M.Wong, Teerawat. & Sungkaew comb. nov.,

Thaigardenia Sungkaew, Teerawat., Chamch. & K.M.Wong, gen. nov.

 

in Sungkaew, Arthan, Teerawatananon, Chamchumroon, Neo et Wong, 2024. 

DOI:10.20531/tfb.2024.52.1.04

Photos: D. Prathumthong, A. Teerawatananon and K.M. Wong.

Abstract

Identified as Gardenia over a century ago, three known species from Thailand to south China differ considerably from typical members of that genus, from which growth habits, aspects of branch architecture and corolla shape set them apart. They form a new genus, here named Thaigardenia, the species of which are scrambling to thicket-forming shrubs to sometimes treelets or small trees. They have typically unequal (asymmetric) development of each internode that offsets what began as opposite pairs of axillary buds (and potential axillary branches) from subtending leaf axils at the same level, and small infundibular corollas with insignificant tubular bases. In contrast, typical Gardenia are non-scrambling shrubs or trees, often have extra-axillary buds or branches that consistently continue to develop at the same level (i.e., remaining opposite); and showy hypocrateriform (salverform) corollas with elongate tubular bases. The unequal development of different sides of an internode that brings an initially opposite pair of axillary buds (branches) to different levels, so that they do not appear paired subsequently, is, as far as is known, unique and unknown in other Rubiaceae or opposite-leaved plants; this shared feature is a key synapomorphic character for species of the newly recognised genus.

Keywords: Branch architecture, Gardenia, hypocrateriform, infundibular

Open flower (inset) and fruiting twig of Thaigardenia similis (Craib) K.M.Wong & L.Neo, showing narrowly triangular lobes on a short calyx tube.

Photos: D. Prathumthong (flower) and A. Teerawatananon.

Thaigardenia Sungkaew, Teerawat., Chamch. & K.M.Wong, gen. nov.

Thaigardenia is a new genus of the Rubiaceae, allied to Gardenia J.Ellis, differing in the species being shrubs with a scrambling to thicket-forming habit or small trees with crooked sympodial trunks (vs Gardenia s.s. which are mostly trees with monopodial trunks or non-thicket forming bushes), developing extra-axillary buds and branches at different distances from a leaf-pair at the same node on stems and branches (sometimes these extra-axillary buds more than one per leaf axil) (vs with extra-axillary buds and branches always at the same level, and solitary buds in Gardenia), broad-triangular stipules fused along their edges (vs typical Gardenia spp. with stipules fused into a cylindric sheath split slightly on one side), infundibular corolla with insignificant tubular bases much shorter than the inflated upper portion (vs hypocrateriform corollas with relatively long basal tubes with a hardly widened uppermost portion in Gardenia), and pollen issued as tetrads. 

Type: Thaigardenia collinsiae (Craib) K.M.Wong, Teerawat. & Sungkaew.

Etymology.— The name Thaigardenia refers to Thailand, where studies into the taxonomy of this group were initiated, and where the generic type can be abundantly found, as well as Gardenia, the genus in which its species were earlier placed. Thailand has been eponymously included in the nomenclature of two other plant genera: Thaia Seidenf. (Orchidaceae) (Seidenfaden, 1975) and Thailentadopsis Kosterm. (Leguminosae) (Kostermans, 1977), both of which continue to be in use (Lewis & Schrire, 2003; Xiang et al., 2012).

Thaigardenia cambodiana (Pit.) K.M.Wong & Chamch., comb. nov.

Thaigardenia collinsiae (Craib) K.M.Wong, Teerawat. & Sungkaew, comb. nov.

Thaigardenia similis (Craib) K.M.Wong & L.Neo, comb. nov.

Incompletely understood taxon: Thaigardenia ‘Nhatrang’ 

Sarawood Sungkaew, Watchara Arthan, Atchara Teerawatananon, Voradol Chamchumroon, Louise Neo and Khoon Meng Wong. 2024. Thaigardenia (Rubiaceae: Gardenieae), A New Genus distributed from Thailand to South China.  Thai Forest Bulletin (Botany). 52(1), 25–43. DOI:10.20531/tfb.2024.52.1.04

[Botany • 2023] Globba amicitia (Zingiberaceae: Globbeae) • A New Species from Phou Khao Khouay National Protected Area, Bolikhamxay Province, Laos

Globba amicitia Sangvir. & Souvann., 

in Souvannakhoummane, Lanorsavanh et Sangvirotjanapat, 2023.

ດອກຮ່ວງເຂົ້າມິດຕະພາບ || DOI: 10.20531/tfb.2023.51.2.14 

ดอกเข้าพรรษามิตรภาพ ||   facebook.com/SireePark 

  facebook.com: ແກ້ວອຸດອນ ສຸວັນນະກຸມມານ

Photographed by K. Souvannakhoummane & S. Lanorsavanh.

Abstract

Globba amicitia (Zingiberaceae: Globbeae), a new species from Laos is described and illustrated. This species is morphologically most similar to G. larsenii, a species from Thailand, in having erect inflorescences and entirely yellow flowers without spots, but easily recognizable by its sessile cincinni and puberulent lateral staminodes. A proposed IUCN Red List assessment and notes on distinguishing characters are provided. A key to species of Globba subgenus Globba in the Indo-Chinese region is included.

Keywords: Cambodia, gingers, Globba larsenii, Indo-China, South-East Asia, Vietnam

Globba amicitia Sangvir. & Souvann.

 (Lanorsavanh & Souvannakhoummane KS2224),

A. habit; B–C. flower front and side views; D. indumentum on lateral staminodes; E. dissection of flower; F. fruit. 

ov=ovary, ca=calyx, dcl= dorsal corolla lobe, lcl= lateral corolla lobe, ls=lateral staminode, lb=labellum, ft=floral tube, nt=nectar tube, fi=filament, at=anther (front and back views)  

Photographed: A & E by K. Souvannakhoummane; B–D, F by S. Lanorsavanh.

Globba amicitia Sangvir. & Souvann., sp. nov.

 (subgenus Globba).

Morphologically similar to Globba larsenii (Fig. 3) in its erect inflorescence, dark reddish brown peduncle, and yellow‐orange flower without spots on the labellum, but differs by sessile cincinni (versus prolonged cincinni in G. larsenii), puberulent lateral staminodes (versus glabrous lateral staminodes),and small plant size, about 15–25 cm tall (versus 30–80 cm tall)(Table 1).

Etymology.— Latin, ‘amicitia’ refers to the friendship between Lao and Thai cultures, and also to the collaboration between Lao and Thai botanists.

Vernacular name.— ດອກຮ່ວງເຂົ້າມິດຕະພາບ (Dok Houang Khao Mitthaparb) (Proposed here).

 

Keooudone Souvannakhoummane, Soulivanh Lanorsavanh and Sunisa Sangvirotjanapat. 2023.Globba amicitia (Zingiberaceae: Globbeae), A New Species from Phou Khao Khouay National Protected Area, Bolikhamxay Province, Laos. THAI FOREST BULL., BOT. 51(2): 157–163. DOI: 10.20531/tfb.2023.51.2.14  

Researchgate.net/publication/376569907_Globba_amicitia_a_new_species_from_PhouKhaoKhouay_NPA_Bolikhamxay_Laos

  facebook.com/SireePark/posts/759009772935893

  facebook.com/1150155825044186/photos/7192147160844992

ดร.สุนิสา แสงวิโรจนพัฒน์ โครงการจัดตั้งสถาบันอุทยานธรรมชาติวิทยาสิรีรุกขชาติ มหาวิทยาลัยมหิด ร่วมด้วย อ.แก้วอุดอน​ สุวันนะกุมมาน และ อ.สุลิวัน​  หล้าหน่อสะหวัน จากภาควิชาชีววิทยา คณะทรัพยากรธรรมชาติ มหาวิทยาลัยแห่งชาติลาว ร่วมกันศึกษาพืชวงศ์ขิง สกุลดอกเข้าพรรษา Globba  จากป่าสงวนแห่งชาติภูเขาควาย แขวงบอลิคำไซ ประเทศลาว และได้รายงานเป็นพืชชนิดใหม่ของโลก โดยให้ชื่อว่า Globba amicitia Sangvir. & Souvann. ซึ่ง amicitia หมายถึง มิตรภาพ เป็นการสะท้อนถึงความร่วมมือทางวิชาการของนักพฤกษศาสตร์ของประเทศลาวและไทย 

ดอกเข้าพรรษามิตรภาพ มีช่อดอกเรียวยาว ช่อดอกย่อยสั้นมาก ดอกสีเหลืองล้วน มีรยางค์อับเรณู 4 อัน ซึ่งเป็นลักษณะเด่นที่ใช้ในการจำแนกชนิดได้ ปัจจุบันเป็นพืชเฉพาะถิ่นของลาว และพบที่ภูเขาควายเท่านั้น การประเมินสถานะการอนุรักษ์ในธรรมชาติ (IUCN Red List) ถูกจัดอยู่ในระดับความเสี่ยงขั้นวิกฤติต่อการสูญพันธุ์ (CR – Critically endangered species) เนื่องจากประชากรมีขนาดเล็ก ถือเป็นพืชในวงศ์ขิงอีกชนิดหนึ่งที่ควรอนุรักษ์อย่างเร่งด่วน 

[Botany • 2020] Stemona fimbritepala (Stemonaceae) • A New Species from northern Laos

 Stemona fimbritepala Rakarcha, Pongamornkul & Thammar., 

in Rakarcha, Pongamornkul, Thammarong, Maknoi et Souvannakhoummane, 2020. 

 DOI: 10.20531/tfb.2020.48.2.14

 facebook.com/LaosBiodiverysity

ABSTRACT

Stemona fimbritepala (Stemonaceae), a new species from northern Laos, is described and illustrated. It is morphologically similar to S. hirtella and S. kerrii but clearly differs in longer peduncle, longer tepals, longer petaloid outgrowth of the connective and fimbriate margin of inner tepals. A detailed description, distribution, ecology, etymology, preliminary conservation status and photographs of this species are provided. A key to discriminate between the three hairy species is presented.

Keywords: fimbriate, new taxon, Stemonaceae, Stemona fimbritepala, taxonomy

 Stemona fimbritepala Rakarcha, Pongamornkul & Thammar.:
A. habit; B. part of twig showing adaxial surface of leaves; C. idem, showing abaxial surface of leaves; D. younger flower, showing yellowish-green bodies; E. mature flower; F. fruit.

Photos by W. Pongamornkul.

Sarayut Rakarcha, Wittaya Pongamornkul, Woranart Thammarong, Charun Maknoi and Keooudone Souvannakhoummane. 2020. Stemona fimbritepala (Stemonaceae), A New Species from northern Laos. Thai Forest Bulletin (Botany). 48(2), 206-211.  DOI: 10.20531/tfb.2020.48.2.14

  facebook.com/LaosBiodiverysity/photos/5168698463143944

[Botany • 2023] Microchirita candida, M. formosa, M. fuscifaucia, etc. • Eight New Species of Microchirita (Gesneriaceae: Didymocarpoideae) from Thailand

หยาดขาวลออ Microchirita candida C. Puglisi & D. J. Middleton,

หยาดศรีชล Microchirita chonburiensis D. J. Middleton & C. Puglisi,

หยาดเนินมะปราง Microchirita formosa D. J. Middleton,

หยาดเนรมิตร Microchirita fuscifaucia C. Puglisi & D. J. Middleton,

หยาดภู่มา Microchirita poomae D. J. Middleton,

หยาดศรีระยอง Microchirita rayongensis C. Puglisi & D. J. Middleton,

หยาดชัยบาดาล Microchirita striata D. J. Middleton & C. Puglisi,

หยาดศรีสุวัฒน์ Microchirita suwatii D. J. Middleton & C. Puglisi,

in Middleton, Tetsana, Suddee et Puglisi, 2023. 

DOI: 10.20531/tfb.2023.51.2.08  

 facebook.com/ForestHerbarium

Abstract

Eight new species of Microchirita (Gesneriaceae) from Thailand are described: Microchirita candida, M. chonburiensis, M. formosa, M. fuscifaucia, M. poomae, M. rayongensis, M. striata and M. suwatii. With the addition of these species, 37 species are now recorded for Thailand, considerably more than any other country.

Keywords: endemic, karst limestone, taxonomy

หยาดขาวลออ Microchirita candida C. Puglisi & D. J. Middleton

พบบริเวณเขาหินปูน อำเภอแกลง จังหวัดระยอง ไม้ล้มลุก สูงได้ถึง 80 ซม. ลำต้นอวบน้ำ ส่วนบนสีม่วงอมเขียว โคนสีม่วง ใบเดี่ยว เรียงตรงข้าม มีขนประปราย

ทั้ง 2 ด้าน ดอกสีขาววาว มีแต้มเหลืองที่โคนกลีบปากด้านใน คำระบุชนิด ‘candida’ ตั้งตามลักษณะดอกที่ขาวมีวาว

หยาดศรีชล Microchirita chonburiensis D. J. Middleton & C. Puglisi

พบบริเวณเขาหินปูน อำเภอบ่อทอง จังหวัดชลบุรี ไม้ล้มลุก สูงได้ถึง 30 ซม. ลำต้นอวบน้ำ ส่วนบนสีเขียว โคนสีม่วงอมเขียว ใบเดี่ยว เรียงตรงข้าม มีขนและต่อมประปรายทั้ง 2 ด้าน ดอกสีเหลืองสด คำระบุชนิด ‘chonburiensis’ ตั้งให้เป็นเกียรติแก่จังหวัดชลบุรี แหล่งที่พบ

หยาดเนินมะปราง Microchirita formosa D. J. Middleton

พบบริเวณเขาหินปูน อำเภอเนินมะปราง จังหวัดพิษณุโลก ไม้ล้มลุก สูงได้ถึง 65 ซม. ลำต้นอวบน้ำ สีเขียวอ่อน บริเวณข้อมีสีแดง มีขนสีขาวกระจายห่าง ๆ ใบเดี่ยว เรียงตรงข้าม มีขนสั้นนุ่มทั้ง 2 ด้าน ดอกสีขาว มีแต้มสีเหลืองทั้งบนและล่างในหลอดกลีบดอก คำระบุชนิด ‘formosa’ แปลว่าสวยงาม

หยาดเนรมิตร Microchirita fuscifaucia C. Puglisi & D. J. Middleton

พบบริเวณเขาหินปูน อำเภอเขาชะเมา จังหวัดระยอง ไม้ล้มลุก สูงได้ถึง 30 ซม. ลำต้นอวบน้ำ สีเขียวเป็นมันวาว ใบเดี่ยว เรียงตรงข้าม มีขนสั้นนุ่มประปรายถึงหนาแน่นทั้ง 2 ด้าน ดอกสีขาว คอหลอดกลีบดอกด้านในสีแดงอมม่วงถึงน้ำตาล คำระบุชนิด ‘fuscifaucia’ หมายถึงสีเข้มที่คอหลอดดอก

หยาดภู่มา Microchirita poomae D. J. Middleton

พบบริเวณเขาหินปูน อำเภอพระพุทธบาท จังหวัดสระบุรี ไม้ล้มลุก สูงได้ถึง 50 ซม. ลำต้นอวบน้ำ ส่วนใหญ่เกลี้ยง พบบ้างที่มีขนขนาดเล็กประปราย ใบเดี่ยว เรียงตรงข้าม เกลี้ยงหรือเกือบเกลี้ยง ดอกสีม่วงแดง มีแถบสีเหลืองตามยาวที่โคนกลีบปากด้านใน คำระบุชนิด ‘poomae’ ตั้งให้เป็นเกียรติแก่ ดร.ราชันย์ ภู่มา อดีตหัวหน้ากลุ่มงานพฤกษศาสตร์ป่าไม้ สำนักวิจัยการอนุรักษ์ป่าไม้และพันธุ์พืช กรมอุทยานแห่งชาติ สัตว์ป่า และพันธุ์พืช ผู้นำเก็บตัวอย่าง

หยาดศรีระยอง Microchirita rayongensis C. Puglisi & D. J. Middleton

พบบริเวณเขาหินปูน อำเภอเขาชะเมา จังหวัดระยอง ไม้ล้มลุก สูงได้ถึง 30 ซม. ลำต้นอวบน้ำ ส่วนบนสีเขียวอมม่วงแดงถึงเขียว ส่วนโคนสีม่วงแดง เกลี้ยง ใบเดี่ยว เรียงตรงข้าม มีขนสั้นนุ่มประปรายถึงหนาแน่นทั้ง 2 ด้าน ดอกสีขาว คอหลอดดอกและโคนกลีบปากด้านใน

สีเหลืองจาง คำระบุชนิด ‘rayongensis’ ตั้งให้เป็นเกียรติแก่จังหวัดระยอง แหล่งที่พบ

หยาดชัยบาดาล Microchirita striata D. J. Middleton & C. Puglisi

พบบริเวณเขาหินปูน อำเภอชัยบาดาล จังหวัดลพบุรี ไม้ล้มลุก สูงได้ถึง 25 ซม. ลำต้นอวบน้ำ มีขนสากทั่วไป ใบเดี่ยว เรียงตรงข้าม มีขนสั้นนุ่มทั้ง 2 ด้าน ดอกสีเหลือง โคนกลีบปากด้านในมีเส้นสีแดงตามยาว 5 เส้น คำระบุชนิด ‘striata’ หมายถึงแถบเส้นสีแดงที่โคนกลีบปาก

หยาดศรีสุวัฒน์ Microchirita suwatii D. J. Middleton & C. Puglisi

พบบริเวณเขาหินปูน อำเภอเมือง จังหวัดเลย ไม้ล้มลุก สูงได้ถึง 30 ซม. ลำต้นอวบน้ำ สีม่วงแดงอมเขียว มีขนประปราย ใบเดี่ยว เรียงตรงข้าม มีขนประปรายทั้ง 2 ด้าน ดอกสีม่วงแดงอมน้ำเงิน โคนกลีบปากด้านในมีแถบสีเหลือง คำระบุชนิด ‘suwatii’ ตั้งให้เป็นเกียรติแก่นายสุวัฒน์ สุวรรณชาติ อดีตเจ้าหน้าที่หอพรรณไม้ผู้ร่วมเก็บตัวอย่างและเป็นผู้ทุ่มเทในการปฏิบัติงานจนถึงวาระเกษียณอายุราชการ

David J. Middleton, Naiyana Tetsana, Somran Suddee and Carmen Puglisi. 2023. Eight New Species of Microchirita (Gesneriaceae: Didymocarpoideae) from Thailand. Thai Forest Bulletin (Botany). 51(2), 54–70. DOI: 10.20531/tfb.2023.51.2.08 

  facebook.com/ForestHerbarium/posts/596654975885139